IAm qui precioso sanguine Christi redimitur, et cui me- ritum passionis Christi applicatur, is continuo iustifi- catur, hoc est, invenit remissionem peccatorum suorum, a reatu aeternae damnationis absolvitur, et renovatur per Spiritum sanctum, atque ita ex iniusto fit iustus. Nam Deus quando iustificat, non humano tantum more agit cum ho- mine, ut ei ignoscat duntaxat, peccatum donet, et reum ab- solvat, sed facit etiam meliorem, id quod homines tribue- re neque solent neque possunt, Communicat namque cum illo de Spiritu suo sancto, qui purificat cor eius, et per chari- tatem in eodem corde diffusam incitat, ut quod bonum ac iustum est expetat, et expetitum opere ipso persequatur. Haec est vera illa iustitiae inhaerentis ratio, quam desi- derabat Psalm. 51. David, cum hanc mitteret vocem: Cor mundum crea in me Deus, et spiritum rectum innova in visceribus meis. De hac Apostolus scribit, Abluti estis, Sanctificati 1. Cor. 6.estis, Iustificati estis. Et cum inquit: Deum secundum suam misericordiam nos salvos fecisse per lavacrum regenera- tionis et renovationis Spiritus sancti, quem effudit in nos abundanter per Iesum Christum salvatorem nostrum, ut iustificati gratia ipsius haeredes simus, secundum spem vi- tae aeternae.

Matth. 5.Quanquam autem iustitia haec, quae e fonte legis spi- ritus profluit, longe est abundantior quam fuit Scribarum Galat. 5. Roman. 7.atque Pharisaeorum iustitia, tamen in iis, qui hac praediti sunt, nihilominus concupiscentia repugnat spiritui, quoad hic vivitur: eo fit ut iidem illi mente quidem serviant legi Dei, 1. Ioan. 1.carne autem legi peccati, et sine peccato non vivant. Cum igitur homo plenam iustitiae inhaerentis perfe- ctionem, quoad in hac terra vivit, non consequatur, certe 1. Cor. 1. Christus, qui factus est nobis sapientia, iustitia, sanctifica- tio, et redemptio a Deo, nobis in hac etiam parte benig- nissime succurrit, quatenus et per communicationem iu- stitiae suae, iustitiam hominis de illa participantis, inhae- rentem, ut effecit, ita auget, ut de die in diem renovetur, donec in aeterna patria plene perficiatur, et per meritum sanguinis sui preciosi, atque iustitiam, quam constituit per- fectissimam, impetrat homini indulgentiam, ut quod ho- mo per infirmitatem suam minus potest, id per ipsius Christi perfectionem recuperetur ac condonetur. Hinc il- la Ioannis consolatio: Filioli haec scribo vobis, ut non peccetis: Sed et siquis peccaverit, advocatum habemus apud patrem Iesum Christum iustum, ipse est propiciatio pro peccatis nostris.

Concurrunt quidem Christi meritum et iustitia in- haerens, ad quam renovamur per donum charitatis. Inhae- rens, ut ex ea pie, iuste ac sobrie vivamus in hoc seculo, ex- pectantes beatam spem, et adventum gloriae magni Dei et salvatoris nostri, Sed meritum Christi, ut sit iustitiae no- strae inhaerentis causa, et ut cum in multis labamur om- nes, ac propter infirmitatem imperfectionemque nostram multa occurrant, quae animos nostros turbare, et ad de- sperationem sollicitare possint, in eodem merito et pre- cioso Christi sanguine respiremus, ac inveniamus, quo ad spem salutis firmissime niti valeamus. Nam in Christo Iesu Domino redemptore et salvatore nostro, quem in- duunt Galat.3. Roman. 5. pii, et cum quo donantur eis omnia, secundum Apostolum, omnia nobis sunt firmissima, solidissima, et perfectissima, ut eisdem ipsis ad spem vivam recte ful- ciamur.

HAbent quidem iustificati pacem ad Deum per Domi- num Roman. 5. nostrum Iesum Christum, eis namque Deus est placatus, misericors et propitius ut sperare possint, Si cum inimici essent, Deus reconciliaverit sibiipsos per mor- tem filii, multo magis fututum esse, ut reconciliati salven- tur, ut verbis Apostoli, quae consolationis plenissima sunt, utamur.

Item, qui iustificantur, iidem etiam adoptantur Deo Roman. 8.filii, ut haeredes sint Patris aeterni in coelis, cohaeredes au- tem Christi, authore Paulo, et iam habeant ius adeundae haereditatis illius, quae est vita aeterna.

NUnc de Ecclesia, quae est universitas Christifidelium, agendum videtur, in quam Spiritus sanctus ita con- trahit ac iungit renatos atque Christianos, ut sint una do- mus, unum corpus, ab uno Baptismo et una fide, quae, authore Paulo, una est in omnibus Christianis. Itaque etsi necesse est vitam Christianorum, ut ad perfectum finem, quo tendit Ecclesia, perveniatur, bonam esse ac piam, ne- mo tamen sibi persuadeat, ullam vitae probitatem sibi pro- futuram esse, nisi se huic fidelium unitati et communioni iunxerit atque accommodaverit: Sit igitur Ecclesia domus Dei viventis, et corpus illud, cuius caput est Christus: Multi enim unum corpus sumus in Christo, inquit Pau- lus. Pro hac Ecclesia idem Dominus noster Iesus Christus se tradidit, ut eam sanctificaret, mundans ipsam lavacro aquae in verbo vitae, ut exhiberet sibi gloriosam, non ha- bentem maculam, aut rugam, aut aliquid huiusmodi, Sed ut sit sancta, et immaculata. Ac cum Ecclesia unica sit illa columba, et corpus unum, certe ut hanc solam spiritu suo sanctificat, et fovet Christus: ita extra eam dona gratiae suae tribuit nemini. Qui igitur in communione huius cor- poris non est, nihilomagis Spiritusancto vivificatur ad sa- lutem aeternam, quam ullum membrum naturale a corpo- re suo abscissum atque avulsum ad vitam naturalem, eo quod spiritu vitali, ab uno suo capite defluente, non amplius ve- getatur. Itaque credendum est, neminem extra Ecclesiam Christianam, et communionem eius spiritualem, vitam aeternam consequi posse. Communionis autem huius eam esse rationem, ut cum spiritus Christi ab eo, ut capite dela- batur in corpus suum, hoc est, Ecclesiam, et omnia mem- bra huius permeet, singula membra percipiant ex eo, quan- tum sibi satis sit ad salutem, et quod singulis bonum con- tingit, id omnibus commodare, atque adeo universitati ipsi consulere. Nam (ut ait Apostolus) crescunt membra in charitate per omnia in illo, qui est caput Christus, ex quo totum corpus compactum et connexum, per omnem iun- cturam subministrationis, secundum operationem unius- cuiusque membri, augmentum corporis facit in aedificatio- nem sui, in charitate. In tali coniunctione atque societate hominum est summa coniunctio, dum membra pro se in- vicem sollicita sunt, et sive patitur membrum unum, pati- untur omnia membra, sive gaudet unum membrum, con- gaudent omnia membra.

Et quanquam Ecclesia, quatenus constat membris ta- libus, quae secundum charitatem vivunt, Sanctorum est tantum, et eatenus spiritualis et invisibilis, eadem tamen etiam sensibilis est, qualem Christus ipse monstrat, inqui- ens, Dic Ecclesiae. Ad hanc eandem pertinent Episcopi, qui regant populum, quem Christus sanguine suo acqui- sivit: Pertinent alii item ministri, Dedit namque Deus quosdam quidem Apostolos, quosdam autem Prophetas, Ephes. 4.alios vero Evangelistas, alios pastores et Doctores. Ad hanc eandem Ecclesiam pertinet verbum Dei, quod in au- res influit: Pertinent Sacramenta: pertinent claves ligan- di atque absolvendi: Pertinet potestas corcëndi per ex- communicationem: Pertinet ius ordinandi ministros Ec- clesiae: Pertinent vocationes ad munera Ecclesiastica: Pertinet denique ius sanciendi canones. Debent autem, quae ad sensibilem et externam Ecclesiae partem pertinent, ser- vire ad consummationem sanctorum in opus ministerii, in aedificationem corporis Christi. Iam in Ecclesia non so- lum sancti, sed etiam mali, ut huius membra, licet arida, versantur. Unde eam Christus modo reti in mare iacto, et tam bonos quam malos pisces comprehendenti, modo agro seminato, bonas fruges et zizania simul ferenti com- parat: Nam qui membra facti sunt Ecclesiae per Baptisma, recidunt saepe in crimina, faciuntque se servos peccati, atque aeternae damnationis reos. Et quanquam gratiam commu- nionis sanctorum et spiritualis Ecelesiae amittunt, haerent tamen nihilominus in externa Christianorum societate atque Ecclesia, audiunt verbum Dei, et Sacramenta capiunt, et alia item sensibilia cum Ecclesia habent communia, nisi vel per excommunicationem iustam, vel per schisma, vel per haeresim, vel per defectionem a fide Christiana abscin- dantur.

Misera est quidem conditio eorum, qui ex peccato mortali languent, et a spirituali communione remoti, in periculo aeternae damnationis versantur. Sed quia tamen eis verbum Dei audire, et Sacramentis item uti licet, utili- ter hisce tanquam instrumentis divinae gratiae in commu- nionem Sanctorum restitui facilius possunt, praesertim cum in Ecclesia etiam externa Spiritus sanctus salutem per verbum Dei et Sacramenta operetur. Verum Schis- matici, Haeretici, et a fide Christiana desciscentes, quia non solum a Spirituali, sed etiam externa Ecclesiae socie- tate seiuncti sunt, quamdiu in hoc calamitoso sunt statu, non habent quo possint iuvari ac recreari: Imo tanquam membra a toto Ecclesiae corpore abscissa in suam ipso- rum pernitiem putrescunt, non digni, qui in ulla corporis Christi parte consistant, cuius unitatem tam turpiter scin- dunt atque lacerant. Hinc illud Apostoli: Hominem hae- reticum post unam et alteram admonitionem devita, sci- ens quia subversus est, qui huiusmodi est, et delinquit, cum sit proprio iudicio condemnatus.

HAbet Ecclesia doctrinam divinitus traditam, quae populo explicanda est: habet sacra et externa, quae pie et salubriter ad utilitatem Christianorum tractanda sunt atque explicanda, Quo minus ministri, qui muneri- bus ad has res necessariis funguntur, eidem Ecclesiae de- esse vel possunt vel debent. At munera quidem haec om- nibus Christianis communia non sunt: verum Deus ipse initio dedit quosdam quidem Apostolos, quosdam Pro- phetas, alios vero Evangelistas, alios autem Pastores et Doctores ad consummationem sanctorum in opus mini- sterii, in aedificationem corporis Christi. Itaque tempore Apostolorum non omnibus data fuit potestas ad fun- ctionem munerum Ecclesiae, sed certis tantum iisque ad ea- dem ipsa segregatis. Nam cum Antiochiae esset Barna- bas, Lucius, Manahen, et Saulus, ministrantibus illis Do- mino Actor. 13. (ut Lucas in Actibus Apostolorum scripsit) et ie- iunantibus, dixit illis Spiritus sanctus, Segregate mihi Saulum et Barnabam in opus, ad quod assumpsi eos. Ca- vendum est igitur nobis, ne spiritale sacerdotium, quod omnibus Christianis, quos Spiritus sanctus unxit, com- mune est, cum hoc externo atque ministeriali, quod non omnium est, sed eorum tantum, qui ad hoc vocati atque ri- te ordinati sunt, confundamus. Quod sine gravi ac per- niciosa Ecclesiarum perturbatione atque calamitate acci- dere non potest.

AC primo quidem, quia homini ad salutem necessa- rium est, ut regeneretur in novam creaturam, cum alias natura sit filius irae, instituit Christus ipse Sacramen- tum Timoth. 3. Baptismi, ut sit lavacrum illius nostrae regeneratio- nis: quod sane homini non minus est necessarium ad vi- tam novam atque spiritualem, quam nativitas carnalis ad Ioan. 3.vitam naturalem, Nec salutem quisquam consequi potest, nisi aqua et Spiritu sit renatus, ut Christus ipse testatur: Hoc igitur Sacramentum abluit nos, sanctificat, iustificat, hoc Sacramentum facit, ut consequamur remissionem pec- catorum nostrorum, Originalis atque actualium: hoc denique Sacramentum tale est omnino, tanque salutare, ut qui eo Galat. 3.initiatur, induat Christum, ut Paulus scribit.

Constat autem Sacramentum hoc verbo Dei et aqua, Nam simulac verbum ad elementum accedit, fit Sa- cramentum, cuius lavacro regeneramur et mundamur ab omni peccato. Itaque quoties aquam corpus abluentem cernimus foris, toties Spiritum quem non cernimus, intus plus operari cogitemus.

Iam formam verborum, sine quibus Mysterium hoc confici non potest, Christus Apostolis tradidit, cum prae- ceperit, ut in nomine patris et filii et spiritussancti bapti- zarent. Huic praecepto Domini, quoties Baptismus con- fertur, et fides accipientis, si adultus sit, pro infantibus vero cum suscipientium eos, et pro ipsis confitenti- um, tum totius Ecclesiae fides, et fungentis Ministri verbum innititur, quatenus hic ait: Ego te baptizo in no- mine Patris et filii et spiritus sancti.

Ac nobis quidem videtur ad excitandam fidem, consolationemque adultorum vehementer pertinere, ut in- telligant, qui in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti baptizantur, Se iam potestate, virtute et potentia Patris, et Filii, et Spiritus sancti consecrari ac sanctificari, seque to- tos reconciliari Deo, et iam peculium Dei fieri, qui est Pa- ter, et Filius, et Spiritus sanctus, in cuius tutelam iam tran- seunt, seque foedere sempiterno cum Deo iungunt, quatenus Diabolo eiusque operibus abrenuntiant, promittuntque se Deo militaturos.

Quod autem ad munus baptizandi attinet, etsi hoc ad Sacerdotes maxime pertinet, tamen Laicus etiam recte et utiliter in casu necessitatis baptizare potest. Nec, si Hae- reticus baptizarit, dummodo debita materia, forma ac in- tentione utatur, Sacramentum hoc iterandum est, cum hoc idem non dignitate ministri, sed veritate verbi divini, et Spiritus sancti virtute constet.

Quanquam autem baptismus aufert omnia inquina- menta nostra secundum scripturas, hic tamen non omnem viciatae naturae languorem aufert, ut supra etiam monui- mus. Relinquit enim concupiscentiam ad malum incli- nantem, reatu ipso sublato. Concupiscentia autem illa con- tra bonum in homine spiritum pugnare non desinit, quo- ad Galat. 5. in hac terra vivimus.

In quo tamen ipsa baptismi virtus nobis non deest, ut quae non solum peccati omnis reatum semel ademit, sed contra concupiscentiam adhuc haerentem in nobis, et desideriorum bella cientem firmat vires nostras per spi- ritum sanctum, quo ipso ita munimur contra omnem con- cupentiae vim, ut resistere ei ac praevalere possimus, mo- nente Apostolo, Spiritu ambulate, et desideria carnis non perficietis.

SAcramenta, quae paulo superius posuimus, magnam sane et multiplicem utilitatem generi humano affe- runt, dum aut ex vetustate carnis languentes regenerant, aut regeneratos in gratia, quam acceperunt, confirmant, aut relapsos in gratiam unde deciderunt, restituunt, aut restitutos Christo firmius uniunt. In quem usum eumque salutarem, non deest Sacramentis gratia Christi, sed haec potius per eadem veluti instrumenta hominibus tribui- tur. Quanquam igitur horum Sacramentorum utilitas latissime per omnem vitam patet, tamen ne homo, cum aegrotat, desyderet subsidium peculiare, quod hoc eius pe- riculosissimo tempore, vel corpori ipsius subvenire, vel animam contra ignita Satanae tela munire possit, insti- tuta est Unctio sacra, ad quam oratio Ecclesiae accedat, Hanc unctionem primi exercuerunt Apostoli, qui mandato Domini ad praedicandum Evangelium missi, daemonia eiiciebant, et oleo ungebant multos infirmos, et sanaban- tur. Quae utique Sacramentalis et mystica, non medicinalis aut corporalis unctio fuit, ad quam inter initia fidei exter- na etiam corporis sanitas, quasi quoddam internae sana- tionis signum, consequebatur, quemadmodum in aliis Sa- cramentis ad commendationem et confirmationem rudis adhuc fidei, interna virtus externis et sensibilibus signis et miraculis demonstrabatur.

Nunc vero adulta et corroborata fides, signa, quae infirmis dantur, non requirit. Huius mysticae et salutaris Unctionis a Domino fundatae ritum quo administrari eam conveniat, Apostolus Iacobus promulgavit, Infirma- tur quis in vobis, inducat Presbyteros Ecclesiae, ut orent super eum, ungentes eum oleo in nomine Domini, et ora- tio fidei salvabit infirmum, et alleviabit eum Dominus, etc. Quanti autem in Ecclesia esse debeat testimonium fra- tris illius Domini? testimonium dicimus, imo vero pro- mulgatio, quam cum fecit legatus atque Apostolus Christi, Christus ut a se factam procul dubio ratam habuit, qui igitur contemnit hoc Sacramentum, Christum ipsum con- temnere, et gratiam, quam hic per unctionem sacram no- bis quodammodo porrigit, aspernari videtur, atque hoc fuerit tanto periculosius quanto gravius est discrimen, in quo aegrotus versatur, non solum corporis, sed etiam ani- mae, in quod potestates tenebrarum eum adducunt, quate- nus in extremo vitae tempore omnes quasi machinas ad extinguendam salutem hominis admovent, eiusque animum terroribus incredibilibus frangere, et in desperationem impellere conantur.

Unctionem quidem hanc sacram solis infirmis ad- hibendam Iacobus Apostolus insinuat, quod reliqui etiam Apostoli servaverunt, Non tamen in omnibus, sed periculosis modo infirmitatibus, et ubi vitae huius interi- tus timetur, exercenda est mystica illa unctio.

UT religionem, sine qua nulla gens vivit, ius Naturae introduxit, sic etiam Caeremonias, sine quibus religio coli nec potest, nec solet, In ipsis vero Caeremoniis exter- nam oblationem velut praecipuam omnes omnium secu- lorum gentes observaverunt, quae etsi (teste Cypriano) circumcisionem velut crudelem et naturae inimicam hor- ruerunt, non tamen similiter repudiarunt reliqua Sacrifi- cia, sed in multis legem naturae sequentes, expiationum retinuerunt instrumenta, et immolare victimas, et incen- dere adipes, et libaminibus fundere coram Deo vota et preces, cultu cum ipsa natura hominibus insito, et per omnium animos divinitus vulgato, perseveraverunt, Sed Augusti. de civi. Dei, li. 10. cap. 6.et hoc commune, et omnium animis affixum omnes gen- tes tenuerunt, ut externae oblationis cultum uni Deo de- beri magno consensu existimarent. Nemo enim externa oblatione colendum unquam censuit, nisi quem Deum esse, aut scivit, aut putavit, aut finxit, Cuius cultus antiqui- tatem duorum fratrum, Cain et Abel, Sacrificia compro- bant, quorum priorem simul et munera eius aversatus re- probavit Deus, Minoris vero oblationem placatus aspe- xit.

Hunc vero sacrificandi ritum Deus (volens omnes homines salvos fieri) mentibus hominum hac de causa divinitus insevit, Cum enim propter unius hominis pec- catum universum genus humanum irae Dei, et iustae dam- nationi obnoxium teneretur, tantoque gravior et pericu- losior illis damnatio immineret, quanto magis peccata peccatis accumulando iustam Dei iram contra se incita- bant. Deus nolens perire quos condiderat, Mediatorem et Reconciliatorem humano generi destinavit, qui nos cum Authore nostro reconciliaret, et iustam Dei iram sin- gularis Sacrificii oblatione placaret. Deus igitur magnae dilectionis, filium suum carne nostra circundatum, misit in mundum, qui peccata nostra in se suscipiens, in corpo- re suo ea pertulit in cruce, et semetipsum pro nobis ho- stiam Hebr. 9. appendens per proprium sanguinem in sancta se- mel ingressus, aeternam redemptionem adinvenit.

Huius preciosissimae hostiae nidore delinitus pater 1. Cor. 6.iram remisit, et homines prius peccatis immersos, impu- ros et iniustos, et damnationi obnoxios, nunc filii sui sanguine ablutos, absolvit, iustificavit, ac sibi reconcilia- vit.

Huius unicae oblationis virtus, atque efficatio non il- li modo tempori serviens, quo Christus in carne hostiam se appendit, sed omnes omnium seculorum aetates com- plectens, omnium hominum, qui ab origine mundi fue- runt, 2. Cor. 5. Iohan. 1. 1. Ioan. 2. et in finem usque seculi nascituri sunt, delendis pecca- tis suffecit: Vere enim erat Deus in Christo, mundum sibi reconcilians. Et, Ecce agnus Dei, qui tollit peccata mun- di. Et. Ipse est propitiatio pro peccatis nostris, et non pro nostris tantum, sed pro totius mundi. Mundus au- tem Apoc. 13. non unius temporis, sed omnium aetatum homines comprehendit. Hinc in Apocalypsi, Christus Agnus di- citur, ab origine mundi occisus, quoniam sanguis eius omnium aetatum iam inde ab initio mundi delicta emun- davit.

Hebr. 10.De hac oblatione, quae ad totius generis humani re- conciliationem una suffecit, Paulus ait, Unica oblatione Colloß. 1.consummavit inaeternum sanctificatos. Et, Quia in ipso Ephes. 1.complacuit omnem plenitudinem inhabitare, et per eum reconciliari omnia in ipsum pacificans per sanguinem crucis, sive quae in terris, sive quae in coelis sunt. Et. Pla- cuit Esaiae 63. Esaiae 53. instaurari omnia in Christo, quae in coelis, et quae in terra sunt in ipso. Et in Esaia, Torcular (inquit) calcavi solus. Et, Cuius livore sanati sumus.

Ut vero huius tam efficacis oblationis, quae omnium hominum salutem plenissime, sufficientissime et perfe- ctissime meruit, omnes homines participes fierent, et eius fructum in se transferrent, Deus ab initio mundi sub lege naturae divina inspiratione in animis hominum sacrifi- candi ritum excitavit, et mox data lege diversa sacrificia monstravit, quorum omnium hic usus erat, non ut homi- nes Deo reconciliarent, et salutem ipsa mererentur, Sed ut per haec externa sacrificia venturi sacrificii, in quo redem- ptionem omnium Deus promiserat, memoria in animis hominum subinde excitaretur, fides confirmaretur, et fru- ctus eius credentibus, et in virtute venturi sacrificii spe- rantibus applicaretur: et ut quoties ista sacrificia celebra- rentur, homines tum aliorum beneficiorum Dei, quae con- tinua eius benignitate accipiebant, tum salutis suae per promissum reconciliatorem accipiendae, gratis animis re- cordarentur.

Nullum itaque sive sub Naturae, sive sub Mosi lege sacrificium per se Deo placebat, quippe qui iis quae offe- rebantur se non indigere saepe potestatus est, Si esuriero, Psalm. 47.inquit, non dicam tibi, meus est enim orbis terrae, et ple- nitudo eius. Nunquid manducabo carnes taurorum, aut sanguinem hircorum potabo? Sed quatenus haec visibilia sacrificia invisibilis et futuri sacrificii Sacramenta erant, si quis ea in fide a Deo promissi Reconciliatoris obtulis- set, hoc agens his externis sacrificiis, ut fidem in venturum Christum ostenderet, et salutaris illius sacrificii fructum, quem iam et fide conceperat, et firma spe expecta- bat, in se transferret, et Deo pro tantis beneficiis animi sui gratitudinem declararet, Utique talia sacrificia et Deo grata, et offerenti salutaria erant, nulla quidem sua pro- pria, sed futuri sacrificii virtute, quam per fidem offerenti applicabant.

Et ut ratio Sacrificiorum diserte intelligatur, uni- cum est Sacrificium meritorium, cuius virtus delendis ho- minum peccatis, efficax homines a Deo alienatos, et irae eius ac damnationi obnoxios reconciliavit, et aeternam sa- lutem et redemptionem toti hominum generi meruit. Illa Hebr. 10.videlicet Christi Victima salutaris, qua pro delictis homi- num in cruce se hostiam appendens, in aeternum consum- mavit sanctificatos, Cuius meritum non accipit augmen- tum, quia perfectum est, nec diminuitur aut exhauritur, quia aeternum est. Unde et reliqua omnia Sacrificia nihil huic Sacrificio superaddunt, nihilque ipsa per se merentur, Sed unicae huius oblationis fructum credentibus appli- cant, et ad excitandam et retinendam in animis hominum huius unicae oblationis memoriam, et fidem confirman- dam, et pro omnibus Dei beneficiis declarandam gratitu- dinem serviunt.

Sunt autem huiusmodi applicatoria Sacrificia quae- dam omnibus legibus communia, et promiscue omnibus hominibus permissa, qualia sunt Sacrificium contribulati cordis, et humiliati Spiritus, et ob colendam pietatem su- sceptae carnis afflictiones, sacrificium labiorum, precum, gratiarum actionis et laudis, et si qua sunt similia. Quae- dam vero semper fuerunt uniuscuiusque legis propria, et certis hominum officiis alligata, a quorum oblatione alii magnis comminationibus et poenis arcebantur, 1. Regum 13. 2. Paralip. 26. Nec ulla lex quemadmodum nec ulla Gentium religio Sacrificiis caruit. Haec enim tria colliga- ta sunt, et se invicem necessario consequuntur, Lex, Sacer- dotium et Sacrificium, Hebr. 7.

Sic itaque sub lege Naturae iusti homines, et de Dei promissionibus edocti, in eum quem futurum sciebant Salvatorem credentes, Sacrificia offerebant, quorum obla- tione, futurae salutis fidem et spem, et pro ea gratitudinem suam declarabant, et eius quod futurum expectabant, sa- lutaris Sacrificii, meritis adiuvari ambiebant. Hunc mo- rem caeterae gentes, occulta inspiratione animis eorum in- sita imitantes, non quidem verum Deum, sed quem Deum aut putabant, aut fingebant, sacrificiis placare voluerunt. Lex vero per Mosen data, ad legem Naturae acce- dens, non ut eam tolleret, sed ut meliorem redderet, obla- tiones externas instituit, quae et praefigurarent futurum Christi Sacrificium, et quoties eas celebrarent Iudaei, tum aliorum beneficiorum Dei gratis animis recordarentur, tum illius venturi Sacrificii virtutem in se, credendo et sperando, et orando transferrent.

Christus autem, qui non venerat legem solvere, qua- tenus vel naturalis vel moralis erat, sed eam potius adim- plere, cum novam legem suam, de qua iam ante per Hie- remiam Hierem. 31. promiserat, in mundum induceret, ne eam solam in hac parte contra praecedentium legum communem morem mancam, aut imperfectiorem relinqueret, peculia- ri Sacrificio, pariter et Sacerdotio eam instruxit, siquidem necesse fuit iuxta Apostoli sententiam, succedente nova lege etiam sacrificium huic legi peculiare consequi, Hebr. 1. et Sacerdotes velut huius sacrificii ministros assumi, Hebr. 5.

In qua legis parte sane bona, sancta, et pia idem Do- minus noster Iesus Christus ne Ecclesiae suae deesset, in ul- tima coena cum gratias egisset Deo, Sacramentum corpo- ris et sanguinis sui instituit, duplicem eius usum statim commendans, ut a fidelibus velut animae salutare alimen- tum sumeretur: Accipite, inquit, et comedite, Et ut in me- moriam passionis suae offerretur. Cuius oblationis mini- sterium Apostolis, velut novae legis Sacerdotibus contra- dens, Hoc, inquit, facite in mei commemorationem.

Quemadmodum igitur ante Christi adventum Deus Patribus certa quaedam sacrificia tradidit, quibus ma- gni istius Sacrificii, quod futurum ipsi expectabant, me- moriam in animis suis excitarent, fidem stabilirent, et fructum eius credendo et orando sibi applicarent, et per eorum oblationem beneficiorum Dei gratis animis recor- darentur, Sic Christus Ecclesiae suae mundam et salutarem corporis et sanguinis sui oblationem sub speciebus panis et vini commendavit, qua corporis eius in cruce pro no- bis appensi, et sanguinis effusi memoriam subinde in ani- mis nostris renovaremus, et fructum istius oblationis cruentae, qua in aeternum consummavit sanctificatos, in Hebr. 10.nos transferremus, Hoc est enim facere in memoriam eius, id est, gratis animis commemorare mortem Domini, et per memoriam et meritum passionis eius deprecari pa- trem, ut nobis reconcilietur.

Haec est munda et salutaris oblatio, illius unici Sa- crificii, quo omnium salus comparata est, rememorativa, non solum significans, sed reipsa in se comprehendens ve- ritatem illarum rerum, quas diversorum sacrificiorum ob- lationes olim praesignabant, Eadem nimirum corporis et Chrysost.sanguinis Christi hostia, quae in cruce est oblata, non alia, idem Agnus non alius, et unus utrobique Christus, sed tunc cruento et passibili modo oblatus est, qua oblatio- ne omnibus credentibus remissionem peccatorum et re- demptionem sufficienter impetravit. Nunc vero eundem sub Mysterio, et modo incruento, et impassibili offeri- mus, non ut peccatorum remissionem, et animarum no- strarum salutem iam primum promereamur, sed ut passio- nis Dominicae memoriam recolentes, Deo gratias aga- mus, pro salute nobis in cruce impetrata, et ibi promeri- tam peccatorum remissionem et redemptionem, fide et de- votione nobis applicemus et appropriemus.

Hanc tam salutarem victimam in Spiritu praevidit Malach. 1. Malachias, cum ait: Non est mihi voluntas in vobis, di- cit Dominus exercituum, et munus non suscipiam de ma- nu vestra: ab ortu enim solis usque ad occasum magnum est nomen meum in gentibus et in omni loco sacrificatur, et offertur nomini meo oblatio munda, Quod vaticinium de solis spiritualibus sacrificiis accipi non potest, quae nullius legis propria, sed omnibus temporibus et homini- bus communia existunt, et cum Sacrificiis veterum sem- per commixta duraverunt, at ipsa verborum serie satis convincitur Prophetam loqui, de Sacrificio, quod sublatis veteribus Sacrificiis in locum eorum erat successurum, Unde recte haec verba de sacratissimo Christi Sacrificio accipiuntur, non illo quidem, quo se in cruce pro peccatis generis humani obtulit (illud enim nec inter Gentes, nec in omni loco, Sed in Iudaea consummatum est) Sed quod ex Gentibus congregata Ecclesia per totum terrarum or- bem offert ad recordationem mortis Domini, et ad vir- tutem eius in credentes transfundendam.

Atque hic loci illius intellectus luculentis Patrum te- stimoniis roboratur. Irenaeus libro quarto contra Haere- ses capite tricesimo secundo, Eum qui ex natura panis est, accepit, et gratias egit, dicens: Hoc est corpus meum. Et calicem similiter, qui est ex ea creatura, quae est secundum nos, suum sanguinem confessus est, et novi testamenti no- vam docuit oblationem, quam Ecclesia ab Apostolis ac- cipiens, in universo mundo offert Deo, de quo in duode- cim Prophetis. Malachias sic praesignavit, Ab ortu so- lis usque ad occasum nomen meum glorificatur inter Gen- tes, et in omni loco incensum offertur nomini meo, et Sa- crificium purum.

Augustinus cōt. advers. legis lib. 1. cap. 20. Augustinus. Noverint, inquit, qui legunt, quid pro- tulerit Melchisedech. Quando benedixit Abraham, Et si iam sunt participes eius, vident tale Sacrificium nunc of- ferri Deo toto orbe terrarum. Unde alius Propheta dicit, Ad eum qui secundum carnem est, Israël, Non est mihi vo- luntas in vobis, etc.

Ambrosius de hoc novae legis Sacrificio testatur, Ante agnus offerebatur, offerebatur vitulus, nunc Chri- stus offertur, quasi recipiens passionem, et offert seipsum quasi Sacerdos.

Chrysostomus. Nonne per singulos dies offerimus? offerimus quidem, sed recordationem facientes mortis eius. Et una est haec hostia, non multae, quomodo una est, et non multae. Et quia semel oblata est illa, oblata est in sancta sanctorum, Hoc autem Sacrificium exemplum est illius, idipsum semper offerimus, nec nunc quidem alium Agnum, crastina alium, sed semper idipsum etc.

Athanasius. Inaeternum, inquit, Christi est Sacerdo- tium, quia quottidie offertur per ministros Dei oblatio, Christum et Pontificem habens et Sacrificium.

Hanc vero oblationem, quam Ecclesiae in recorda- tionem mortis suae faciendam Christus commendavit, prius ipsum in coena exercuisse, et Patri seipsum sub spe- ciebus panis et vini obtulisse, magni testes comprobant, inter quos David Christum appellans Sacerdotem secun- dum Genes. 14. ordinem Melchisedech, satis ostendit, Christum Sa- crificio panis et vini figuram, quae in Melchisedech Sa- cerdote praecesserat, adimplesse, de qua re S. martyr Cy- prianus lib. 2. epist. 3. Qui ordo utique est de illo Sacrificio veniens et inde descendens, quod Melchisedech Sacerdos Dei summi fuit, Quod panem et vinum obtulit, quod Ab- raham benedixit. Nam quis magis Sacerdos Dei summi, quam Dominus noster Iesus Christus, Qui sacrificium Deo patri obtulit, et obtulit hoc idem, quod Melchise- dech obtulerat, id est, panem et vinum, scilicet corpous et sanguinem, Et mox, Ut in Genesi per Melchisedech Sa- cerdotem benedictio circa Abraham posset rite celebrari, praecedit ante imago sacrificii in pane et vino scilicet constituta, quam rem perficiens et adimplens Dominus, panem et calicem mixtum vino obtulit, et qui est plenitu- do, veritatem praefiguratae imaginis adimplevit. Arno- bius: Hic (inquit de Christo loquens) qui per Mysterium panis et vini Sacerdos factus est in aeternum, secundum ordinem Melchisedech, qui panem et vinum solus obtu- lit in Sacerdotibus, dum Abraham victor reverteretur de praelio. Damascenus, Pane et vino suscepit Melchisedech Abraham ex caede alienigenarum, qui erat Sacerdos Dei altissimi, illa mensa hanc mysticam praefiguravit men- sam, velut et Sacerdos ille Christi veri Sacerdotis praefi- guratam prae se ferebat imaginem, Tu es, inquit, Sacerdos secundum ordinem Melchisedech. Similia multa testimo- nia inveniuntur apud Hieronymum ad Evagrium, Au- gustinum de Doctrina Christiana, lib. 4. cap. 21. Ambro- sium de Sacramentis libro 4. Chrysostomum, Theophi- lactum.

Secundum haec sacrae scripturae et sanctorum Pa- trum testimonia Catholica Ecclesia duo Christi sacrificia agnoscit, eadem secundum substantiam, sed secundum ra- tionem et ritum offerendi multum diversa, Unum in cru- ce cruentum, alterum quo in coena sub panis et vini spe- cie corpus et sanguinem suum ipse Sacerdos iuxta ordi- nem Melchisedech patri obtulit, perpetuum condens no- vae legis Sacrificium, quod Apostolis suis ac successoribus ipsorum, ut ad finem usque seculi in memoriam ipsius fa- cerent, commendavit. Horum ut modus offerendi diver- sus, sic et usus discretus est, Cruento suo sacrificio Chri- stus totius mundi reconciliationem et propitiationem pro peccatis, et plenam omnium redemptionem impetra- vit, Alterum vero Sacrificium ad recordationem cruenti Sacrificii institutum, et Ecclesiae commendatum est, quo Christum impassibili et incruento modo sistimus Patri, non ut remissionem peccatorum, et redemptionem de no- vo mereamur, sed ut in cruce meritam fide et devotione nobis applicemus, Christi iussionem sequentes, qua iussit, ut hoc in memoriam sui faceremus, id est, ut per memo- riam et meritum passionis suae Patrem pro reconciliatio- ne nostri, et peccatorum remissione, et animarum nostra- rum salute, proque corporum, ac rerum nostrarum incolu- mitate deprecaremur.

Hactenus ostensum est, quibus rationibus et testi- moniis Sacrificium Altaris subnixum subsistat: Nunc de ritu eius pauca subiiciantur.

In celebratione Sacrificii Altaris, nunc laudes Dei, nunc fidelis populi preces, nunc gratiarumactiones, nunc scripturarum lectiones subinde admiscentur, Unde et lau- dis, et gratiarumactionis, et precum Sacrificium recte nuncupatur, quo ritu Catholica Ecclesia Christi exem- plum Iohan. 17. refert, qui in coenae Sacrificio pro incolumitate Ec- clesiae, quam in terris relicturus erat, multas preces ad Pa- trem fudit, et tandem Hymnis et gratiarum actione coe- nam 1. Tim. 2. mysticam consummavit. Sed et hanc Pauli tam se- riam commonitionem, qua in primis fieri voluit obsecra- tiones, orationes, postulationes, gratiarum actiones, pro omnibus hominibus, pro Regibus, et omnibus qui in sub- limitate constituti sunt, ut quietam et tranquillam vitam agamus, in omni pietate et castitate. Ecclesia in celebra- tione Sacrificii Altaris, iuxta Augustini sententiam, plene et examussatim observat, dum obsecrationes facit, ante- quam illud, quod est in Domini mensa, incipiat benedici, Orationes vero cum benedicitur et sanctificatur: Postu- lationes autem, seu interpellationes, cum populus benedi- citur, et misericordissimae potestati commendatur. Qui- bus peractis, et participato Sacramento, gratiarum actio cuncta concludit. Vide Augustinum Epistola 59. ad Pau- linum, ubi ritum celebrandi Sacrificii Altaris, qualem ho- die observat Ecclesia, perspicue agnosces.

Sed et apud alios omnium aetatum viros Catholicos hunc ritum receptum et confirmatum videre licet, qui ad- mixtas in celebratione huius Sacrificii preces, et gratia- rum actiones, et ipsam hostiam solenni prece consecrari solitam, magno consensu meminerunt. De qua re Chry- sost. in Matthaeum homi. 83. de Sacerdotio lib. 3. Basilius Magnus de Spiritu sancto cap. 27. Theophy. in cap. 14. Marci. Gregorius Epistola 63. ad Ioannem Episcopum Siracusanum. Ambrosi. de Sacra. lib. 4. capi. 5. Qui et hunc Canonem quo nunc utitur Ecclesia pene secundum singula eius verba passim in libris a se aeditis recen- sent.

DOminus noster Iesus Christus, secundum voluntatem Patris, hostiam redimendis hominibus salutarem se- ipsum in cruce affigens, utique omnes eos, qui hanc victi- mam suam, salvandis hominibus, iam inde ab origine mundi destinatam, fide et voto praevenissent, vel in se- quentibus temporibus fide eam amplexuri essent, intra seipsum velut membra sua collegerat, volens passionis suae fructum ad omnes pariter, qui corporis eius membra un- quam effecti essent, pervenire: Unde Ecclesia communis huius Sacrificii memoriam recolens, omnia sua membra pariter advocare, nec quenquam eorum excludere debet, qui secundum Domini liberalem voluntatem utilitatis hu- ius sacrificii capax existit, ideoque quemadmodum prius san- ctorum, ita postea etiam reliquorum Christianorum memoriam circa Sacrificium Altaris inducit, quos in vera Christi fi- de decessisse pie credit, de quibus tamen satis certum esse nequit. Utrum satis emundati, et purgati hinc emigrave- rint, Aliam tamen Sanctorum, et aliam aliorum in somno August. in Ioan. trac. 84.pacis quiescentium memoriam servat. Illorum quidem, non ut oremus pro eis, sed magis ut orent ipsi pro nobis, ut vestigiis eorum inhaereamus. Horum vero, ut commu- ni Domino pro eis supplicemus, quatenus Deus, omnibus in Christo quiescentibus locum refrigerii, lucis, et pacis, indulgere dignetur, per Christum Dominum nostrum.

Eos vero, qui nos in signo fidei praecesserunt, ut a commercio orationum nostrarum non secludamus, ipsa communionis, quam cum omnibus Sanctis confitemur, ratio diserte exposcit, quippe qui etiam corporibus soluti Spiritualibus tamen nexibus nobiscum cohaerent, et uno spiritu, velut eiusdem corporis membra nobis adglutinan- tur, et vinculo charitatis connexi adhaerent nobis, nec mors eos corporalis ex mystici corporis Christi compa- ge praescindere, aut separare potest.

Cum itaque talem orandi formam nobis Dominus insinuaverit, ut nemo pro sua tantum, sed, velut magnae communionis Civis, pro omnium utilitate rogare debeat, et per Apostolum praecipiat, nos pro invicem orare, ut salvemur, magnae in consortes suos crudelitatis, et contra Dominum detestandae temeritatis fuerit, si quis a com- mercio orationum nostrarum in Christo defunctos exclu- serit, quod eum facere, nusquam scriptura praecipit, et communionis spiritalis, quam cum Sanctis omnibus pro- fitemur, ratio diserte vetat.

Hanc autem consuetudinem per totam Christi Ec- clesiam divulgatam, qua circa Altaris sacrificium memo- ria defunctorum adhibetur, ex Apostolica traditione pro- manasse, magnis et fide dignis testimoniis abunde doceri potest, Dionysius Areopagita lib. Ecclesiast. Hierach cap. 7. De prece super defunctis facienda: Ex divinis Ducibus, hoc est Apostolis, traditio pervenit ad nos. Ubi et totum harum precum ordinem, et rationem luculenter explicat: Precatur, inquit, oratio illa divinam clementiam, ut cun- cta dimittat per humanam infirmitatem admissa peccata defuncto, eumque in luce statuat, et regione vivorum, etc.

Chrysost. ad pop. homi. 69. in 1. Cor. ho- mil. 41. Chrysostomus ad populum Antiochenum Homil. 69. Non temere inquit, ab Apostolis haec sancita fuerunt, ut in tremendis Mysteriis defunctorum agatur comme- moratio. Sciunt enim illis inde multum contingere lu- crum, Cum enim constiterit populus extensis manibus, et tremendum proponatur Sacrificium, quomodo Deum non exorabimus pro his deprecantes?

In ser. de iis, qui in fide hinc migra. Damascenus, Apostoli (inquit) discipuli salvatoris, qui totius mundi circulum coepere praedicando verbum vitae, quod suis oculis viderant, in tremendis vitalibusque Sacramentis memoriam eorum qui fideliter obdormie- runt, habendam edixerunt, quod adhuc firmiter atque adeo sine contradictione observat Apostolica et Catholica Ec- clesia Christi et Dei, a finibus usque ad fines terrae, ab eo tempore usque in praesens, et in finem mundi usque.

In Enchirid. cap. 110. in q. 2. ad Dul. Augustinus. Neque negandum est defunctorum ani- mas pietate suorum viventium relevari, cum pro illis Sa- crificium Mediatoris offertur, vel eleemosynae in Eccle- sia fiunt. Sed haec eis prosunt, qui cum viverent, ut haec eis prodesse possent, meruerunt etc. Similia vide apud Epiphanium lib. 3. contra haereses. Tertul. ad uxorem, de corona militis. Ambrosium in oratione pro Imperatore Theodosio. De excessu fratris. Item lib. 2. Epist. ad Fau- stum. Cyprianum lib. 1. Epist. 9. Bernard. in cant. ser- mo. 66.

Post hanc defunctorum memoriam, ubi iam iterum Ecclesia communem viventium salutem clementi Domi- no commendavit, reliquae preces ad dignam sumendae sa- crosanctae Eucharistiae praeparationem referuntur. Quae pars Missae peculiaris est praesentibus, et sacrosanctam Eucharistiam sacramentaliter, aut saltem spiritualiter su- mentibus, nec in commune admodum servit, cum nemo, sicut pro alio baptizari, ita nec Sacramentum sumere uti- liter possit, Participato tandem Sacramento, et caeteris ri- te peractis, gratiarum actio cuncta (ut ait Augustinus) concludit.