Octroi (<date when="1620-10-21">21. Oktober 1620</date>) - LASH Abt. 7 Nr. 5499 (Abschrift aus dem Jahr 1704)

Octroi (<date when="1620-10-21">21. Oktober 1620</date>) - LASH Abt. 7 Nr. 5499 (Abschrift aus dem Jahr 1704) Europäische Religionsfrieden Digital Irene Dingel Thomas Stäcker Christopher Voigt-Goy Kevin Wunsch Kevin Kuck Digitale Edition gemäß TEI P5 Akademie der Wissenschaften und der Literatur Akademie der Wissenschaften und Literatur Mainz Universitäts- und Landesbibliothek Darmstadt http://lobid.org/organisation/DE-17 2024

This file is licensed under the terms of the Creative Commons License CC-BY 4.0 (Attribution 4.0 International)

Signatur <respStmt> <resp/> <persName/> </respStmt> <biblStruct> <monogr xml:id="vorlage"> <imprint> <pubPlace/> <publisher> <persName/> </publisher> <date/> </imprint> </monogr> </biblStruct> </msItem> </msContents> <history> <origin> <date>1620</date> <placeName>Gottorp</placeName> </origin> </history> </msDesc> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <ref target="http://www.eured.de">Europäische Religionsfrieden Digital</ref> </projectDesc> <classDecl> <taxonomy xml:id="marcrelator"> <bibl> <idno type="URI">http://id.loc.gov/vocabulary/relators/</idno> MARC Code List for Relators </bibl> </taxonomy> </classDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="deut">Deutsch</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change xml:id="ch01" when="2018-01-18"> Die Edition ist 2018 von der Herzog August Bibliothek Wolfenbüttel an die Universitäts- und Landesbibliothek Darmstadt umgezogen. </change> </revisionDesc> </teiHeader>  <text> <body> <div> <pb facs="#facs_1" xml:id="img_0001" n="40r"/> <lb facs="#facs_1_tr_1_tl_8" n="N001"/>Wy, <rs type="person" ref="#friedrich_iii_schleswig_holstein_gottorf">Frederich</rs> van <lb facs="#facs_1_tr_1_tl_9" n="N002"/>Godes Genaden, Erve tot <rs type="place" ref="#norwegen_koenigreich"> <w>Noor<pc>-</pc> <lb facs="#facs_1_tr_1_tl_10" n="N003"/>wegen</w> </rs>, Hertoch tot <rs type="place" ref="#schleswig_herzogtum">Sleeswyck</rs>, <rs type="place" ref="#holstein_herzogtum">Holsteyn</rs>, <lb facs="#facs_1_tr_1_tl_11" n="N004"/> <rs type="place" ref="#stormarn_herzogtum">Stormarn</rs> ende <rs type="place" ref="#dithmarschen_herzogtum">Ditmarschen</rs>, Grave tot <lb facs="#facs_1_tr_1_tl_13" n="N005"/> <rs type="place" ref="#oldenburg_grafschaft">Oldenborg</rs> ende <rs type="place" ref="#delmenhorst_grafschaft">Delmenhorst</rs> <note type="crit_app">Korrigiert aus: Delmerhorst.</note> etc. Doen cont <lb facs="#facs_1_tr_1_tl_14" n="N006"/>mits desen: Nademael wy geneyght syn onsere van <lb facs="#facs_1_tr_1_tl_15" n="N007"/>God Almachtich verleenden vorstendome ende Landen <lb facs="#facs_1_tr_1_tl_16" n="N008"/>in wellvaert ende voorspoet te brengen, ende met eerlycken <lb facs="#facs_1_tr_1_tl_17" n="N009"/>middel van handel ende trafyke te vermeerderen. Ende <lb facs="#facs_1_tr_1_tl_18" n="N010"/>ons ettelyke parsoonen van goeden ghelove verscheenen <lb facs="#facs_1_tr_1_tl_19" n="N011"/>syn, te kennen gevende, dat veele remonstrantche <w>par<pc>-</pc> <lb facs="#facs_1_tr_1_tl_20" n="N012"/>soonen</w> geneycht syn, andere woonsteede te soecken, ende <lb facs="#facs_1_tr_1_tl_21" n="N013"/>haer oock wel onder onsen Furstendome ende ghebiet <w>sou<pc>-</pc> <lb facs="#facs_1_tr_1_tl_22" n="N014"/>den</w> willen begeeven, om haer huyslyck neder te setten <lb facs="#facs_1_tr_1_tl_23" n="N015"/>ende de vryheyt haerder Religie te beleven, ende hare <lb facs="#facs_1_tr_1_tl_24" n="N016"/>Negotie ende Handelinge te dryven, wanneer deselve <lb facs="#facs_1_tr_1_tl_25" n="N017"/>met behoorlyke ende gherequireerde Privilegien ende <lb facs="#facs_1_tr_1_tl_26" n="N018"/>Vryheeden voorsien ende begonstiget worden. So ist, <lb facs="#facs_1_tr_1_tl_27" n="N019"/>dat <rs type="person" ref="#friedrich_iii_schleswig_holstein_gottorf">Wy</rs> op derselver voorgeven rypelyck ghelet ende <w>hier<pc>-</pc> <lb facs="#facs_1_tr_1_tl_28" n="N020"/>op</w> ghehoort hebbende het avys van den Luyden van <lb facs="#facs_1_tr_1_tl_29" n="N021"/>onsen Rade, beweegt syn geworden om te consenteeren. <lb facs="#facs_1_tr_1_tl_30" n="N022"/>Consenteeren ende vergunnen mits desen, aen alle <w>soo<pc>-</pc> <lb facs="#facs_1_tr_1_tl_31" n="N023"/>danighe</w>, als hare wooninghe sullen willen nemen, <lb facs="#facs_1_tr_1_tl_32" n="N024"/>om de Vryheyt haerder Goodsdienste te beleven, <lb facs="#facs_1_tr_1_tl_33" n="N025"/>seeker plaetse van Wooninghe aen de Eyderstroom, <lb facs="#facs_1_tr_1_tl_34" n="N026"/>aen ende rontom de drie Sluysen oft nieuwe <lb facs="#facs_1_tr_1_tl_35" n="N027"/>Veer.<note type="annotation">Vgl. die <ref type="einleitung" target="0235#geographische_lage">Einleitung</ref>.</note> Alwaer sy sullen mogen stichten ende <lb facs="#facs_1_tr_1_tl_36" n="N028"/>bouwen een nieuwe stadt ende dryven aldaer <lb facs="#facs_1_tr_1_tl_37" n="N029"/>hare neeringe ende negotie sonder verlet van <lb facs="#facs_1_tr_1_tl_38" n="N030"/>yemanden, onder ende met Conditien ende <lb facs="#facs_1_tr_1_tl_39" n="N031"/>Vryheeden als volcht. 1. Eerstelyck sullen <pb facs="#facs_2" xml:id="img_0002" n="40v"/> <lb facs="#facs_2_tr_1_tl_1" n="N001"/>die van de Remonstrantsche ghereformeerde <lb facs="#facs_2_tr_1_tl_2" n="N002"/>Religie de Regieringhe ende t'Gouvernement <lb facs="#facs_2_tr_1_tl_3" n="N003"/>hebben haerder voorschreeven Steede, ende <lb facs="#facs_2_tr_1_tl_4" n="N004"/>daer beneffens de publycke, vrye Exercitie haerder <lb facs="#facs_2_tr_1_tl_5" n="N005"/>Relige, mits dat sy haer daermeede vernoecht <lb facs="#facs_2_tr_1_tl_6" n="N006"/>houden ende in geen ander plaetsen of Steeden <lb facs="#facs_2_tr_1_tl_7" n="N007"/>doen Preedickeen resorteerende onder ons <w>ghe<pc>-</pc> <lb facs="#facs_2_tr_1_tl_8" n="N008"/>biet</w>, haer draegende in alder modestie ende <w>Stil<pc>-</pc> <lb facs="#facs_2_tr_1_tl_9" n="N009"/>licheyt</w> op peene van ons onghenade. <w>Sul<pc>-</pc> <lb facs="#facs_2_tr_1_tl_10" n="N010"/>lende</w> daer beneffens in de selve Stadt oock <lb facs="#facs_2_tr_1_tl_11" n="N011"/>ghedoocht worden Exercitie haerder Religie <lb facs="#facs_2_tr_1_tl_12" n="N012"/>aen de Martinisten<note type="annotation">Vor allem im Niederländisch gebräuchliche Bezeichnung für <q>Lutheraner</q>.</note>. </div> <div type="irrelevant"> 2. Ende op dat de faseen <lb facs="#facs_2_tr_1_tl_13" n="N013"/>der Regieringhe int beginsel ende altyt mogen <lb facs="#facs_2_tr_1_tl_14" n="N014"/>gaen met de minste confusie ende het meeste <lb facs="#facs_2_tr_1_tl_15" n="N015"/>Contentement der Ingeseetene. So willen wy <lb facs="#facs_2_tr_1_tl_16" n="N016"/>tot de meeste dienste der inwoonders, voor de <lb facs="#facs_2_tr_1_tl_17" n="N017"/>eerste male Eligeeren drie van de ghequalificeerste <lb facs="#facs_2_tr_1_tl_18" n="N018"/>ende vroomste parsoonen der eerste aenvangers <lb facs="#facs_2_tr_1_tl_19" n="N019"/>of inwoonders daertoe wy ten eersten aen vangen <lb facs="#facs_2_tr_1_tl_20" n="N020"/>sullen committeeren eenen van onsen Rade, die <lb facs="#facs_2_tr_1_tl_21" n="N021"/>hem sal informieren by Seeven van de Notabilste <lb facs="#facs_2_tr_1_tl_22" n="N022"/>Parsoonen naer syn goetduncken, om van elck <lb facs="#facs_2_tr_1_tl_23" n="N023"/>int bysonder haer avys te hebben, wat drie eerste <lb facs="#facs_2_tr_1_tl_24" n="N024"/>parsoonen men daertoe soude behooren te ver <lb facs="#facs_2_tr_1_tl_25" n="N025"/>waerdigen, naer welcker meeste avys Wy onse <lb facs="#facs_2_tr_1_tl_26" n="N026"/>electie sullen formeeren. Welcke drie <w>par<pc>-</pc> <lb facs="#facs_2_tr_1_tl_27" n="N027"/>soonen</w> by ons op maniere voors daertoe <lb facs="#facs_2_tr_1_tl_28" n="N028"/>gheeligeert, sullen moogen tot haer kiesen <lb facs="#facs_2_tr_1_tl_29" n="N029"/>drie andere, ende deselve ses noch drie andere <pb facs="#facs_3" xml:id="img_0003" n="41r"/> <lb facs="#facs_3_tr_1_tl_4" n="N001"/>Welcke moogen Raetsparsoonen of <w>Vroet<pc>-</pc> <lb facs="#facs_3_tr_1_tl_5" n="N002"/>schappen</w> der Steede noch meer tot haer sullen <lb facs="#facs_3_tr_1_tl_6" n="N003"/>mogen Kiesen so syt goet vinden naer <w>ghe<pc>-</pc> <lb facs="#facs_3_tr_1_tl_7" n="N004"/>legentheyt</w> ende meenighte der in woonders. <lb facs="#facs_3_tr_1_tl_8" n="N005"/>3. Welcke voornoemde Raetsparsoonen <lb facs="#facs_3_tr_1_tl_9" n="N006"/>Jaerlyx sullen nomineeren dobbel ghetal van <lb facs="#facs_3_tr_1_tl_10" n="N007"/>Borgermeesteren ende Scheepenen ( <w>moetende<pc>-</pc> <lb facs="#facs_3_tr_1_tl_11" n="N008"/>ten</w> minsten in elck Collegie eenen blyven <lb facs="#facs_3_tr_1_tl_12" n="N009"/>van den voorgaenden Jare) daeraf wy de <lb facs="#facs_3_tr_1_tl_13" n="N010"/>electie sullen hebben. </div> <div> 4. Ende sullen Wy <lb facs="#facs_3_tr_1_tl_14" n="N011"/>uyt de Nederlantsche Natie stellen eenen <lb facs="#facs_3_tr_1_tl_15" n="N012"/>Stathouder, den welcken neffens <w>Borgemee<pc>-</pc> <lb facs="#facs_3_tr_1_tl_16" n="N013"/>steren</w> in Stats sacken (als oock wanneert <lb facs="#facs_3_tr_1_tl_17" n="N014"/>noodich in Kerckelyke Saken) sal presideeren <lb facs="#facs_3_tr_1_tl_18" n="N015"/>ende by de ghemeente eerlyck worden <w>ghetrac<pc>-</pc> <lb facs="#facs_3_tr_1_tl_19" n="N016"/>teert</w>. </div> <div type="irrelevant"> 5. De ander Officiren sullen by <w>Stat<pc>-</pc> <lb facs="#facs_3_tr_1_tl_20" n="N017"/>houder</w> ende Borgemeesteren ghestelt worden. <lb facs="#facs_3_tr_1_tl_21" n="N018"/>6. Van alle vonnissen off Sententien in Civile <lb facs="#facs_3_tr_1_tl_22" n="N019"/>Saken by Scheepenen te wysen sal men moogen <lb facs="#facs_3_tr_1_tl_23" n="N020"/>appelleeren aen Stathouder ende eenighe <w>Asses<pc>-</pc> <lb facs="#facs_3_tr_1_tl_24" n="N021"/>sores</w> daer toe te committeeren by ons aen d’een <lb facs="#facs_3_tr_1_tl_25" n="N022"/>Syde ende de Regenten aen d’under Syde, ende <lb facs="#facs_3_tr_1_tl_26" n="N023"/>die haer daerby noch beswaert mochten vinden <lb facs="#facs_3_tr_1_tl_27" n="N024"/>sullen voor de laeste male aen ons mogen <lb facs="#facs_3_tr_1_tl_28" n="N025"/>Appelleeren. 7. Aengaende de Jurisdictie <lb facs="#facs_3_tr_1_tl_29" n="N026"/>der Stadt hoe wyt sich die sal strecken <lb facs="#facs_3_tr_1_tl_30" n="N027"/>daertoe sullen Wy so balt den Aenvanck <lb facs="#facs_3_tr_1_tl_31" n="N028"/>ghemaeckt wort, of corts daernaer <w>Commis<pc>-</pc> <lb facs="#facs_3_tr_1_tl_32" n="N029"/>sarien</w> ordineeren om Oculaire inspectie te <pb facs="#facs_4" xml:id="img_0004" n="41v"/> <lb facs="#facs_4_tr_1_tl_1" n="N001"/>te neemen, hoe wyt men deselve naer alle <w>doen<pc>-</pc> <lb facs="#facs_4_tr_1_tl_2" n="N002"/>lyckheyt</w> sal mogen toestaen, waerop Wy ons <lb facs="#facs_4_tr_1_tl_3" n="N003"/>dan genedelyck werden ercleeren, Ende sullen <lb facs="#facs_4_tr_1_tl_4" n="N004"/>alle Crimineele saken binnen den selven bedrive <lb facs="#facs_4_tr_1_tl_5" n="N005"/>te vallen, Coomen tot Kennisse ende Judicature <lb facs="#facs_4_tr_1_tl_6" n="N006"/>van Scheepen deser Steede ten overstaen van <lb facs="#facs_4_tr_1_tl_7" n="N007"/>den Stathouder. 8. Des sullen de Ingesetene <lb facs="#facs_4_tr_1_tl_8" n="N008"/>der voorss. Steede of aenvangers der Erven <lb facs="#facs_4_tr_1_tl_9" n="N009"/>Jaerlyx voor pacht betaelen aen ons of onsere <lb facs="#facs_4_tr_1_tl_10" n="N010"/>ghecommitteerden ingaende twee Jaren nae de <lb facs="#facs_4_tr_1_tl_11" n="N011"/>Fondatie der Stat als volcht. 9. Dat eerste <lb facs="#facs_4_tr_1_tl_12" n="N012"/>Erff van t'Sestigh voeten breet vyffthien roeden <lb facs="#facs_4_tr_1_tl_13" n="N013"/>Lanck, d’eerste ses volgende Jaeren daeraen, Ses <lb facs="#facs_4_tr_1_tl_14" n="N014"/>Ryxdaelders Jaerlycks, ende daer naer twelff <lb facs="#facs_4_tr_1_tl_15" n="N015"/>Ryxdaelders Jaerlyx, Dat anderde Erff dartigh <lb facs="#facs_4_tr_1_tl_16" n="N016"/>voeten breet, Lanck vyffthien roeden, d'eerste <lb facs="#facs_4_tr_1_tl_17" n="N017"/>Ses Jaaren als voren vier Ryxdaelders ende daer <lb facs="#facs_4_tr_1_tl_18" n="N018"/>naer Acht Ryxdaelders Jaerlyx, dat derde Erff <lb facs="#facs_4_tr_1_tl_19" n="N019"/>van Vieren Twintich voeten breet, twaelff roeden <lb facs="#facs_4_tr_1_tl_20" n="N020"/>lang derde halve Ryxdaelders d’eerste ses Jaren <lb facs="#facs_4_tr_1_tl_21" n="N021"/>ende daer naer vyff Ryxdaelder Jaerlyx, dat <lb facs="#facs_4_tr_1_tl_22" n="N022"/>Vierde Erff van Twintich voeten breet ende <lb facs="#facs_4_tr_1_tl_23" n="N023"/>twaelf roeden lang, d'eerste Ses Jaren twee <lb facs="#facs_4_tr_1_tl_24" n="N024"/>Ryxdaelders, ende daer naer vier Ryxdalder <lb facs="#facs_4_tr_1_tl_25" n="N025"/>Jaerlyx, dat vyffte Erff van Achntien voeten <lb facs="#facs_4_tr_1_tl_26" n="N026"/>breet ende ses Roeden lang, d'eerste ses Jaaren <lb facs="#facs_4_tr_1_tl_27" n="N027"/>eenen Ryxdaelder ende daernaer twee Ryxdaelders <lb facs="#facs_4_tr_1_tl_28" n="N028"/>Jaerlyx. Dat seste Erff van Sestien voeten <lb facs="#facs_4_tr_1_tl_29" n="N029"/>breet ende vyff Roeden lang, de eerste ses Jaaren <lb facs="#facs_4_tr_1_tl_30" n="N030"/>eenen halven Rykdaelder, ende daer <pb facs="#facs_5" xml:id="img_0005" n="42r"/> <lb facs="#facs_5_tr_1_tl_9" n="N001"/>Naer eenen Ryxdaelder Jaerlyx, ende <w>groo<pc>-</pc> <lb facs="#facs_5_tr_1_tl_10" n="N002"/>ter</w> off minder naer advenant, alles gherekent <lb facs="#facs_5_tr_1_tl_11" n="N003"/>de roode op twaelff voeten, den voet op twaelff <lb facs="#facs_5_tr_1_tl_12" n="N004"/>Duymen. 10. Mits dat Regenten der Steede <lb facs="#facs_5_tr_1_tl_13" n="N005"/>sullen mogen macken ende ordineeren soo <lb facs="#facs_5_tr_1_tl_14" n="N006"/>danighe Straeten, binnen vaerten, Marckten, <lb facs="#facs_5_tr_1_tl_15" n="N007"/>Vesten, grachten (welcker vesten ende <w>grach<pc>-</pc> <lb facs="#facs_5_tr_1_tl_16" n="N008"/>ten</w> doch naer Onser genedigen bewillinge ende <lb facs="#facs_5_tr_1_tl_17" n="N009"/>goet achten sullen ghemaekt worden) als sy <lb facs="#facs_5_tr_1_tl_18" n="N010"/>tot dienste van de Stat sullen bevinden te <lb facs="#facs_5_tr_1_tl_19" n="N011"/>behoeven, ende eenighe huysen in den wech <lb facs="#facs_5_tr_1_tl_20" n="N012"/>staende willen Wy doen affbreecken. 11. Naer <lb facs="#facs_5_tr_1_tl_21" n="N013"/>welcker voorss. tacx, elck Erff altyt sal <w>Con<pc>-</pc> <lb facs="#facs_5_tr_1_tl_22" n="N014"/>tribueeren</w> ende geschat worden, in alle <w>ghe<pc>-</pc> <lb facs="#facs_5_tr_1_tl_23" n="N015"/>meyne</w> wercken, als vesten, wateren, Straaten, <lb facs="#facs_5_tr_1_tl_24" n="N016"/>Poorten, havininge, bruggen, Sluysen ende <lb facs="#facs_5_tr_1_tl_25" n="N017"/>wes tot d’eerste makinghe ende onderhoudinghe <lb facs="#facs_5_tr_1_tl_26" n="N018"/>van alle ghemeynne wercken noodich wert, <lb facs="#facs_5_tr_1_tl_27" n="N019"/>De welcke de Inwoonders alleen sullen becostigen <lb facs="#facs_5_tr_1_tl_28" n="N020"/>soo veel hare Stats dienste aengaet. 12. Maer <lb facs="#facs_5_tr_1_tl_29" n="N021"/>om alles te meer te avanceeren, so willen wy <lb facs="#facs_5_tr_1_tl_30" n="N022"/>tot de gemeyne wercken der selver Steede vereeren <lb facs="#facs_5_tr_1_tl_31" n="N023"/>ende Schencken een goede partye holt naer <lb facs="#facs_5_tr_1_tl_32" n="N024"/>vereyschen der Saken, ende onse discrectie. <lb facs="#facs_5_tr_1_tl_33" n="N025"/>13. Des sullen de aenvangers der Erven hare <lb facs="#facs_5_tr_1_tl_34" n="N026"/>Namen by Tyts off voor primo Marty <w>be<pc>-</pc> <lb facs="#facs_5_tr_1_tl_35" n="N027"/>kent</w> macken tot Tonningen aen ... <lb facs="#facs_5_tr_1_tl_36" n="N028"/>met verclaeringhe van de groote <lb facs="#facs_5_tr_1_tl_37" n="N029"/>der Erven die sy willen betimmeren, om primo <pb facs="#facs_6" xml:id="img_0006" n="42v"/> <lb facs="#facs_6_tr_1_tl_1" n="N001"/>April olden Styl de Cavelinge der Erven te doen, <lb facs="#facs_6_tr_1_tl_2" n="N002"/>ende sullen als dan betaelen, aen den geenen <lb facs="#facs_6_line_1729593492431_278" n="N003"/>die den voorseyden ... haer <w>aenwy<pc>-</pc> <lb facs="#facs_6_tr_1_tl_7" n="N004"/>sen</w> sal, tot Incomgelt beneffens den eersten <lb facs="#facs_6_tr_1_tl_8" n="N005"/>omslagh tot fondatie der Stat als volcht. <lb facs="#facs_6_tr_1_tl_9" n="N006"/>1. Een Erff van de eerste groote voor incomgelt <lb facs="#facs_6_tr_1_tl_10" n="N007"/>veertich Ryxdaelders ende voor den eersten <w>om<pc>-</pc> <lb facs="#facs_6_tr_1_tl_11" n="N008"/>slagh</w> hondert Twintigh Ryxdaelders; 2. Een Erff <lb facs="#facs_6_tr_1_tl_12" n="N009"/>van de Tweede groote, voor incomgelt vier en <lb facs="#facs_6_tr_1_tl_13" n="N010"/>Twintich Ryxdaelders, ende voor den eersten <w>om<pc>-</pc> <lb facs="#facs_6_tr_1_tl_14" n="N011"/>slach</w> t'achtig Ryxdaelders; 3. Een Erff vande <lb facs="#facs_6_tr_1_tl_15" n="N012"/>darde grootheyt voor incomgelt Sestien <w>Ryxdael<pc>-</pc> <lb facs="#facs_6_tr_1_tl_16" n="N013"/>ders</w> ende voor den eerſten Omslagh vyftigh <lb facs="#facs_6_tr_1_tl_17" n="N014"/>Ryxdaelders; 4. Een Erff van de vierde groote <lb facs="#facs_6_tr_1_tl_18" n="N015"/>voor Incomgelt Twaelff Ryxdaelders, ende voor <lb facs="#facs_6_tr_1_tl_19" n="N016"/>den eersten Omslach veertigh Ryxdaelders; <lb facs="#facs_6_tr_1_tl_20" n="N017"/>5. Een Erff van de vyffde groote, incomgelt <lb facs="#facs_6_tr_1_tl_21" n="N018"/>vyff Ryxdaelders, ende voor den eersten omslach <lb facs="#facs_6_tr_1_tl_22" n="N019"/>Twintich Ryxdaelders; 6. Een Erff van de seste <lb facs="#facs_6_tr_1_tl_23" n="N020"/>groote, Incomgeldt Twee Ryxdaelders, ende voor <lb facs="#facs_6_tr_1_tl_24" n="N021"/>den eersten omslach Thien Ryxdaelders, ende <lb facs="#facs_6_tr_1_tl_25" n="N022"/>grooter off minder naer advenant. 14. Sullen <lb facs="#facs_6_tr_1_tl_26" n="N023"/>geene Huysen van Luyden van neeringhe binnen <lb facs="#facs_6_tr_1_tl_27" n="N024"/>t'gebiedt buyten der Stat gemaekt moogen werden <lb facs="#facs_6_tr_1_tl_28" n="N025"/>sonder Consent van Regierders der Steede. <lb facs="#facs_6_tr_1_tl_29" n="N026"/>15. Oock sullen geene nieuwe buyten landers mogen <lb facs="#facs_6_tr_1_tl_30" n="N027"/>coomen op een Myle weeghs nae by dese Stadt <lb facs="#facs_6_tr_1_tl_31" n="N028"/>daer ons ghebiedt so wyt es streckende (ten <pb facs="#facs_7" xml:id="img_0007" n="43r"/> <lb facs="#facs_7_tr_1_tl_4" n="N001"/>Ware by provisie tot dat hare huysinge <w>ge<pc>-</pc> <lb facs="#facs_7_tr_1_tl_5" n="N002"/>reet</w> ware) sonder consent als vooren. <lb facs="#facs_7_tr_1_tl_6" n="N003"/>16. Ende sullen van deesen eersten Omslach <lb facs="#facs_7_tr_1_tl_7" n="N004"/>Fabrycken by de eerste aenvangers te ordineeren <lb facs="#facs_7_tr_1_tl_8" n="N005"/>mogen disponeeren met avys van Stathou= <lb facs="#facs_7_tr_1_tl_9" n="N006"/>Ider ende regenten, ende den ontfanger doen <lb facs="#facs_7_tr_1_tl_10" n="N007"/>goede rekeninghe, sullende de volgende omslaghen <lb facs="#facs_7_tr_1_tl_11" n="N008"/>ghemaekt worden by Borgemeesteren der Stede. <lb facs="#facs_7_tr_1_tl_12" n="N009"/>17. Ooch sullen die geene die naer naer den voorss. <lb facs="#facs_7_tr_1_tl_13" n="N010"/>tyt comen verclaeren om eenighe Erven te <lb facs="#facs_7_tr_1_tl_14" n="N011"/>begeeren, gheadmitteert ende aengenoomen <lb facs="#facs_7_tr_1_tl_15" n="N012"/>moogen worden, maer sullen taer dan moeten <lb facs="#facs_7_tr_1_tl_16" n="N013"/>Contenteeren met de vervolgende plaetsen, <w>vol<pc>-</pc> <lb facs="#facs_7_tr_1_tl_17" n="N014"/>gens</w> de ordere ende aenwysinghe van Statholder, <lb facs="#facs_7_tr_1_tl_18" n="N015"/>Regenten ende Fabryken der Steede. 18. Ende <lb facs="#facs_7_tr_1_tl_19" n="N016"/>sullen alle Hoeck Erven van Straten aen de <lb facs="#facs_7_tr_1_tl_20" n="N017"/>ghemeente der Stat blyven ghereserveert, soo't <lb facs="#facs_7_tr_1_tl_21" n="N018"/>haer belieft, om eenighe Luyden van neeringhe nae <lb facs="#facs_7_tr_1_tl_22" n="N019"/>hare Sindelyckheyt daermeede te moogen dienen <lb facs="#facs_7_tr_1_tl_23" n="N020"/>mits dat de Stat aen ons betale naer advenant <lb facs="#facs_7_tr_1_tl_24" n="N021"/>andere. 19. So wie ten tyde van de Cavelinge <lb facs="#facs_7_tr_1_tl_25" n="N022"/>niet verschynt noch ghemachtigde en seynt <lb facs="#facs_7_tr_1_tl_26" n="N023"/>om fabryken te ordineeren tot de nodighe <w>ghe<pc>-</pc> <lb facs="#facs_7_tr_1_tl_27" n="N024"/>meyne</w> Wercken, sal syn stemme verliesen <lb facs="#facs_7_tr_1_tl_28" n="N025"/>ende hem vernoegen laeeten met t'geene daer <lb facs="#facs_7_line_1729593539807_363" n="N026"/>beslooten wert. 20. Oock es onse expresse <lb facs="#facs_7_tr_1_tl_31" n="N027"/>meyninghe, dat de grootste Erven de beste <w>plaet<pc>-</pc> <lb facs="#facs_7_tr_1_tl_32" n="N028"/>se</w> sullen vergunt worden, ende dat de <w>Woo<pc>-</pc> <lb facs="#facs_7_tr_1_tl_33" n="N029"/>ninxkens</w> van de vyffde ende seste groote maer <pb facs="#facs_8" xml:id="img_0008" n="43v"/> <lb facs="#facs_8_tr_1_tl_1" n="N001"/>sullen dienen voor arbeyders ende Handtwerckers. <lb facs="#facs_8_tr_1_tl_2" n="N002"/>21. Meede dat men tot het Gouvernement der <lb facs="#facs_8_tr_1_tl_3" n="N003"/>stat, niemant sal admitteeren, dan die beneffens <lb facs="#facs_8_tr_1_tl_4" n="N004"/>behoorlycke bequaemheyt bouwen of bewoonen <lb facs="#facs_8_tr_1_tl_5" n="N005"/>sullen Huysen van de Eerste, tweede off ten <lb facs="#facs_8_tr_1_tl_6" n="N006"/>minsten van de darde grootheyt. 22. Ende <lb facs="#facs_8_tr_1_tl_7" n="N007"/>so yemandt den eersten Omslach <w>gheContribu<pc>-</pc> <lb facs="#facs_8_tr_1_tl_8" n="N008"/>eert</w> hebbende, achterbleeve ten tyde van den <lb facs="#facs_8_tr_1_tl_9" n="N009"/>tweeden omslage ende in gebreeke bleeve die <lb facs="#facs_8_tr_1_tl_10" n="N010"/>te betaalen, so sullen de gheContribueerde <w>pen<pc>-</pc> <lb facs="#facs_8_tr_1_tl_11" n="N011"/>ningen</w> vervallen aen de ghemeynte der Stat. <lb facs="#facs_8_tr_1_tl_12" n="N012"/>23. Ende op dat de Handtwercks luyden ende <lb facs="#facs_8_tr_1_tl_13" n="N013"/>Arbeyders te meer gheaccommodeert mogen <lb facs="#facs_8_tr_1_tl_14" n="N014"/>worden, so willen Wy voor eerst in deselve <lb facs="#facs_8_tr_1_tl_15" n="N015"/>Steede, doen timmeren ende becostigen (Sodt <lb facs="#facs_8_tr_1_tl_16" n="N016"/>noodich bevonden wert) Hondert Huyskens <lb facs="#facs_8_tr_1_tl_17" n="N017"/>van omtrent Hondert Ryxdaelders t'Stuck, <lb facs="#facs_8_tr_1_tl_18" n="N018"/>die ons de bewoonders op reedelycke ende <w>draech<pc>-</pc> <lb facs="#facs_8_tr_1_tl_19" n="N019"/>lycke</w> termyynen weder sullen betaalen tot onsen <lb facs="#facs_8_tr_1_tl_20" n="N020"/>goet vinden. 24. Ook om de Scheepstimmering <lb facs="#facs_8_tr_1_tl_21" n="N021"/>te vorderen, willen Wy de eerste Compangie die <lb facs="#facs_8_tr_1_tl_22" n="N022"/>deselve timmeringhe aenvangen, favoriseeren in <lb facs="#facs_8_tr_1_tl_23" n="N023"/>den Incoop vant hout binnen unsen Lande naer <lb facs="#facs_8_tr_1_tl_24" n="N024"/>alle vermoogen ende besorgen dat sy daerin niet sullen <lb facs="#facs_8_tr_1_tl_25" n="N025"/>beschat worden, ende niet boven waerde behoeven <lb facs="#facs_8_tr_1_tl_26" n="N026"/>te betaelen, maer met alle advantagie daerin sullen <lb facs="#facs_8_tr_1_tl_27" n="N027"/>worden ghedient. 25. Voorts willen Wy deselve <lb facs="#facs_8_tr_1_tl_28" n="N028"/>Steede voorsien met Twee vrye Jaermarckten, <lb facs="#facs_8_tr_1_tl_29" n="N029"/>Peerde ende Beest marckten op Sulcke dagen de <pb facs="#facs_9" xml:id="img_0009" n="44r"/> <lb facs="#facs_9_tr_1_tl_6" n="N001"/>Regienten bequaemst sullen vinden, als meede <lb facs="#facs_9_tr_1_tl_7" n="N002"/>en week marckt toelaeten, op sulcken dach der <lb facs="#facs_9_tr_1_tl_8" n="N003"/>weecke haer goet duncken sal. 26. De Inwoonders <lb facs="#facs_9_tr_1_tl_9" n="N004"/>sullen ghenieten Vryheyt van alle Schattingen den <lb facs="#facs_9_tr_1_tl_11" n="N005"/>Tydt van Twintigh Jaren. 27. Ooch Vryheyt van <lb facs="#facs_9_tr_1_tl_12" n="N006"/>Tollen ons alleen Competeerende, den Tydt van <lb facs="#facs_9_tr_1_tl_13" n="N007"/>Twintigh Jaaren, ende sullen daernaer aen Ons <w>be<pc>-</pc> <lb facs="#facs_9_tr_1_tl_14" n="N008"/>taalen</w> Sulx als andere onses Lants inwoonders syn <lb facs="#facs_9_tr_1_tl_15" n="N009"/>doende sonder meer. 28. Ende sullen Stathouder ende <lb facs="#facs_9_tr_1_tl_16" n="N010"/>Borgemeesteren met avys der Raetspersoonen, mogen <lb facs="#facs_9_tr_1_tl_17" n="N011"/>stellen sodaanich havengeldt op uytvarende ende <lb facs="#facs_9_tr_1_tl_18" n="N012"/>incoomende Coopmanschappen ende Scheepen als <lb facs="#facs_9_tr_1_tl_19" n="N013"/>sy tot verval van de Haveninghe ende verder <w>vol<pc>-</pc> <lb facs="#facs_9_tr_1_tl_20" n="N014"/>trecken</w> alles Statswercken sullen dienstich en <lb facs="#facs_9_tr_1_tl_21" n="N015"/>noodich vinden. 29. Doch sullen deselve mogen <lb facs="#facs_9_tr_1_tl_22" n="N016"/>macken sodanige Keuren ende ordinantien als sy <lb facs="#facs_9_tr_1_tl_23" n="N017"/>sullen dienstich vinden tot de goede politie <w>der<pc>-</pc> <lb facs="#facs_9_tr_1_tl_24" n="N018"/>selver</w> Steede, doch dat daerop Confirmatie van <lb facs="#facs_9_tr_1_tl_25" n="N019"/>ons versocht ende verkreegen sal werden. 30. Ende <lb facs="#facs_9_tr_1_tl_26" n="N020"/>sal deselve stat met geene Garnisoenen noch <w>Crygs<pc>-</pc> <lb facs="#facs_9_tr_1_tl_27" n="N021"/>volck</w> mogen belast noch beswaert werden buyten <lb facs="#facs_9_tr_1_tl_28" n="N022"/>goet vinden ende Consent van de Regierders der Stede <lb facs="#facs_9_tr_1_tl_29" n="N023"/>maer sullen deborgers ende inwoonders deselve <lb facs="#facs_9_tr_1_tl_30" n="N024"/>bewaeren in alle getrouwigheyt die oock geene <lb facs="#facs_9_tr_1_tl_31" n="N025"/>Soldaten sullen moogen aenneemen sonder Consent <lb facs="#facs_9_tr_1_tl_32" n="N026"/>ende goet vinden van ons. 31. De Inwoonders <lb facs="#facs_9_tr_1_tl_33" n="N027"/>ende hare goederen sullen niet arrestabel weesen <lb facs="#facs_9_tr_1_tl_34" n="N028"/>in alle de plaetsen onses gebiets, maer sullen de <lb facs="#facs_9_tr_1_tl_35" n="N029"/>selve alleen te rechte staen voor d’eerste ende <lb facs="#facs_9_tr_1_tl_36" n="N030"/>tweedemael binnen harer Steede ende ten laesten <lb facs="#facs_9_tr_1_tl_37" n="N031"/>ende dardemaele voor ons mogen betrocken werden. <lb facs="#facs_9_tr_1_tl_38" n="N032"/>32. Ende so Wy metter Tyt verstaen ghedient te <lb facs="#facs_9_tr_1_tl_39" n="N033"/>syn met een Munte, so willen Wy die aldaer <lb facs="#facs_9_tr_1_tl_40" n="N034"/>leggen ende oock onderhouden. 33. Item om <lb facs="#facs_9_tr_1_tl_41" n="N035"/>alles beeter te vorderen, ende de inwooonders <pb facs="#facs_10" xml:id="img_0010" n="44v"/> <lb facs="#facs_10_tr_1_tl_1" n="N001"/>(bysonder in den aenvanck) te vryen ende <w>be<pc>-</pc> <lb facs="#facs_10_tr_1_tl_2" n="N002"/>schermen</w> voor alle overlast ende ghewelt van <lb facs="#facs_10_tr_1_tl_3" n="N003"/>eenighe moetwillighe onder wat pretext die souden <lb facs="#facs_10_tr_1_tl_4" n="N004"/>mogen coomen t'sy te Water off te Lande, so willen <lb facs="#facs_10_tr_1_tl_5" n="N005"/>Wy niet wyt van dese stadt doen maeken ende leggen <lb facs="#facs_10_tr_1_tl_6" n="N006"/>op de Cant van de Eyder een foort ofte Schanse <lb facs="#facs_10_tr_1_tl_7" n="N007"/>ten minsten van vier bolwercken, voorsien met <lb facs="#facs_10_tr_1_tl_8" n="N008"/>gheschut, volck ende Crygs amonitie, om alle <lb facs="#facs_10_tr_1_tl_9" n="N009"/>vyantlycke Scheepen te weeren ende de <w>inwoon<pc>-</pc> <lb facs="#facs_10_tr_1_tl_10" n="N010"/>ders</w> der voorss. Stede in alle overlast ende noot <lb facs="#facs_10_tr_1_tl_11" n="N011"/>te beschermen ende hanthaven naer vermoogen. <lb facs="#facs_10_tr_1_tl_12" n="N012"/>34. Welverstaende ende met Conditie, by aldien ten <lb facs="#facs_10_tr_1_tl_13" n="N013"/>tyde van de Cavelinghe niet bevonden worden, <lb facs="#facs_10_tr_1_tl_14" n="N014"/>dat sich hiertoe verstaen ten minsten Hondert <lb facs="#facs_10_tr_1_tl_15" n="N015"/>parsoonen die Erven aenveerden van de eerste <lb facs="#facs_10_tr_1_tl_16" n="N016"/>tweede ende darde grootheyt, ende twee hondert <lb facs="#facs_10_tr_1_tl_17" n="N017"/>die Erven aenverden van de vierde ende vyffde <lb facs="#facs_10_tr_1_tl_18" n="N018"/>grootheyt, dat dit Octroy sal ghehouden werden <lb facs="#facs_10_tr_1_tl_19" n="N019"/>als nul en van geender weerden. 35. Ende off <lb facs="#facs_10_tr_1_tl_20" n="N020"/>metter Tydt bevonden wierde hier wat <w>ver<pc>-</pc> <lb facs="#facs_10_tr_1_tl_21" n="N021"/>suymt</w> dat in redene ghefondeert ware tot <w>dien<pc>-</pc> <lb facs="#facs_10_tr_1_tl_22" n="N022"/>ste</w> der Ingesetene, so willen Wy naer <w>bevin<pc>-</pc> <lb facs="#facs_10_tr_1_tl_23" n="N023"/>dinghe</w> der Saeke ons daerop ghenedichlyck <lb facs="#facs_10_tr_1_tl_24" n="N024"/>erkleeren ende onweygerlyck laten vinden. <lb facs="#facs_10_tr_1_tl_25" n="N025"/>36. Willende alle tydt neemen ende beholden <lb facs="#facs_10_tr_1_tl_26" n="N026"/>in onse ghenedighe protectje de voorss. Stadt <lb facs="#facs_10_tr_1_tl_27" n="N027"/>sampt alle ende een yderen der voorss. <w>Inwoon<pc>-</pc> <lb facs="#facs_10_tr_1_tl_28" n="N028"/>deren</w> ende hare goederen. </div> <div> 37. Willende ende <lb facs="#facs_10_tr_1_tl_29" n="N029"/>beveelende by deesen allen <rs type="person" ref="#friedrich_iii_schleswig_holstein_gottorf">onseren</rs> Amptluyden <lb facs="#facs_10_tr_1_tl_30" n="N030"/>ende allen ende yderen haren Onderdaenen: Den <lb facs="#facs_10_tr_1_tl_31" n="N031"/>voorschreeven Inwoonderen alle alsulx als <lb facs="#facs_10_tr_1_tl_32" n="N032"/>haer hierby vergunt, vreedelycken ende <w>onbe<pc>-</pc> <lb facs="#facs_10_tr_1_tl_33" n="N033"/>commert</w> te laeten gebruycken, sonder haer <pb facs="#facs_11" xml:id="img_0011" n="45r"/> <lb facs="#facs_11_tr_1_tl_6" n="N001"/>int minste eenich letsel off hinder daerin te laeten <lb facs="#facs_11_tr_1_tl_9" n="N002"/>gheschieden. Want het ons also gelieft. Dies <lb facs="#facs_11_tr_1_tl_12" n="N003"/>te oirconde ende verseekeringe hebben <rs type="person" ref="#friedrich_iii_schleswig_holstein_gottorf">wy</rs> desen <lb facs="#facs_11_tr_1_tl_16" n="N004"/>doen schryven; ende neffens onse ghewoonlyke <lb facs="#facs_11_tr_1_tl_18" n="N005"/>onderteekeninghe met onsen Furstelyken Secreet <lb facs="#facs_11_tr_1_tl_19" n="N006"/>Segel<note type="annotation">Sekretsiegel: Kleines Siegel.</note> bevestigen laeten. Aldus ghedaen <lb facs="#facs_11_tr_1_tl_20" n="N007"/>op onsen Huyse tot <rs type="place" ref="#gottorf_schloss">Gottorp</rs> <date when="1620-10-21">den Een ende <lb facs="#facs_11_tr_1_tl_22" n="N008"/>Twintichsten October, Int Jaer onses Heeren <lb facs="#facs_11_tr_1_tl_23" n="N009"/>ende Salichmaekers Een duysent Seshondert <lb facs="#facs_11_tr_1_tl_24" n="N010"/>ende Twintich</date>. <lb facs="#facs_11_tr_1_tl_25" n="N011"/> <rs type="person" ref="#friedrich_iii_schleswig_holstein_gottorf">Friederich</rs> <note type="crit_app">Folgt: concordet Originali H. Brammer.</note>  </div> </body> </text> </tei:TEI>