EX Ex Principis mādato mandato diplomata con - ficientur, quibus vallium Angruni - cæ Angruni - cae , Bobiacȩ Bobiacae , Villarinȩ Villarinae , vallis Guichardi, Roratinæ Roratinae , Tailleretinæ Tailleretinae , Ruatibonetii in Turrenſi Turrensi confinio, Sanmartineȩ Sanmartineae , Pe - ruſæ Pe - rusae , Roccapiatanȩ Roccapiatanae , Bartholomei inco - lis , ac cæteris caeteris , qui ſubſidio subsidio illis fuerunt, remitti cōdonaríque condonaríque omnes, quas com - miſerunt com - miserunt offenſas offensas palàm fiet. Præſertim Praesertim verò, quòd tam in ipſius ipsius celſitudinem celsitudinem , tum etiam in priuatos privatos nobiles, quos in ſuam suam fidem ac cliētelam clientelam recepit, arma cœperint coeperint . [Art. 1] Angruniis deīceps deinceps , Bobiacis, Villarinis, Guichardinis, Roratinis , (vallis Luſernæ Lusernae membris), Roderetinis item, Marcellinis, Maneillanis, Salſanis Salsanis (vallis Martineȩ Martineae membris) cœtus coetus agere Korrigiert aus: cœtusagere coetusagere ., aliíſque aliísque religionis ſuæ suae exercitiis locis conſuetis consuetis frui, liberum fore Korrigiert aus: liberumfore. idipſum idipsum . [Art. 2] Vil - lario ( Luſernæ Lusernae membro) tantiſper tantisper con - ceſſum con - cessum iri, dum eius celſitudini celsitudini illic mo - liri arcem viſum visum erit. Extructa verò arce nec concionibus nec cœtibus coetibus toto illo circuitu locus erit. Poterūt Poterunt quidem alicubi haud procul appoſitum appositum ad hoc locum aliquem Bobiacum verſus versus ex - truere. Neque tamen Paſtoribus Pastoribus nefas erit, morbis eo tractu laborantes inuiſe - re invise - re , aliáque ſuæ suae religionis, quæ quae neceſſa - ria necessa - ria ſunt sunt , munia obire: modò ne illic cœtus coetus conuocentur convocentur , aut habeantur con - ciones. [Art. 3] Tailleratinis & Ruatinis in Tur renſi Tur - rensi confinio iacentibus, concionari & cœtus coetus vocare fas erit, iis tantū tantum locis, qui - bus id antehac ſolēne solemne fuit, ea tamē tamen lege, ne id in reliquo Turrenſi Turrensi cōfinio confinio fiat. [Art. 4] Iis, qui Luſernenſibus Lusernensibus ac Sanmartineis vi - cini ſunt sunt ac paulò ante denominati, cau - tio erit, ne reliquos illorū illorum fines Principíſ - ue Principís - ve ditionē ditionem ſubeant subeant , néue néve ad conciones, cœtus coetus , ac diſputationes disputationes habēdas habendas præſcri ptos praescri - ptos limites tranſgrediātur transgrediantur , cū cum id ſibi sibi in ſuis suis tātùm tantùm cōfiniis confiniis liceat. Quod ſi si fortè rogētur rogentur de ſua sua fide, illis abſque absque pœna poena vel bonorū bonorum vel capitis liberū liberum erit reſpōdere respondere . [Art. 5] Eadem libertate Peruſini Perusini fruentur, qui nunc religionis cauſa causa ab ædibus aedibus ſuis suis exu - lant, quíq. quique cœtus coetus conuocare convocare & verbi pro - mulgatione aliíſque aliísque ſuȩ suae religionis exer - citiis quodam in loco, cui Puteus nomē nomen , vti uti ſolebant solebant : ſed sed ita, vt ut cæteros caeteros huius pa - rœciæ pa - roeciae locos aut confinia ad id non ſu - beant su - beant . [Art. 6] Pinachianis , qui ſunt sunt in valle Pe - ruſina Pe - rusina , quíque hodie religionis ergô pa - tria exulāt exulant , necnō necnon ad cōciones conciones , cœtus coetus a - liáque religionis ſuæ suae exercitia cōuenire convenire ſolebant solebant , eodem iure vti uti licebit: modò eo tantum loco, cui Grandubionum no - men, illud fiat. [Art. 7] Sangermanis , qui ſunt sunt ex valle Peruſina Perusina , Roccapiateis item, qui ob religionem, in qua etiamnum perſi - ſtunt persi - tunt , profugerunt: fiet poteſtas potestas habendi paſtorem pastorem , qui alternis diebus apud Sangermanum loco, cui nomen Lan - dormileſium Lan - dormilesium , modò apud Roccapiatam loco, cui nomen Vandinum , concionari poterit. [Art. 8] Oppidanis ſimul simul ac ruſticis rusticis val - lium harum vniuerſis universis , qui nunc propter religionē religionem , in qua etiam conſtanter constanter per - ſeuerant per - severant , exulant, indultum eſt est (nihil e - tiam obſtantibus obstantibus promiſſis promissis quibuſcun - que quibuscun - que , ſiue sive abiurationibus alienis à ſua sua re - ligione ante hoc bellum præſtitis praestitis ) in ſuā suam cuique familiam reuerti reverti , ad ſuæ suae religio - nis calculum vitam degere, in concioni - bus ac cœtibus coetibus , qui præfixis praefixis locis à Mi - niſtris Mi - nistris fient, frequentes eſſe esse , modò ſupe - riora supe - riora ad amuſſim amussim obſeruent observent . Quoniam verò harum vrbium urbium ac pagorum pleri - que , extra euangelicȩ evangelicae prædicationis praedicationis ter - minos agunt, qui morbo laborantes vi - ſitatione vi - sitatione atque id genus aliis religionis exercitiis indigent, eorum Miniſtris Ministris in - tra deſignatos designatos limites habitantibus, il - los inuiſere invisere rebúſque rebúsque omnibus ad ſalu - tem salu - tem neceſſariis necessariis iuuare iuvare nullo eorum de - trimento licebit, modò ne conciones habeant, aut cœtus coetus ſuſpectos suspectos conuocēt convocent . [Art. 9] Singulari autem gratia Meaneis omni - bus ac Sābartholomeis Sanbartholomeis , Roccapiatæ Roccapiatae vi - cinis, qui profugerūt profugerunt quidē quidem , religionem verò nihilominus retinent, libertate proximè præcedenti praecedenti capite conceſſa concessa frui liberum erit: ea tamen lege, vt ut ea omnia, quæ quae alii ſe se ſeruaturos servaturos promiſe - runt promise - runt , diligenter & ipſi ipsi obſeruēt observent . [Art. 10] His in - quam vallicolis omnibus ac extorribus, qui tamen religionem perpetuò ample - xantur, tam vallium ipſarum ipsarum , quam roc - capiatæ Roc - capiatae , Bartholomei , Meánæq. Meánaeq[ue] incolis, bona iam publicata, (modò ne ob aliam quàm religionis bellíque confecti cau - ſam cau - sam id acciderit) reſtituentur restituentur . [Art. 11] His pari - ter omnibus tam pecudes quàm ſuppel - lectilia suppel - lectilia iuris legúmque ſubſidio subsidio à vici - nis (militibus exceptis) recuperare lice - bit. Et quæ quae diſtracta distracta comperiētur comperientur , eadē eadem quoque via, ſed sed reſtituto restituto pretio redimi poterunt: quod item & vicinis in eos permittetur. [Art. 12] His inquam libertates ſin - gulæ sin - gulae , immunitates, priuilegiáque privilegiáque tā tam ge - neralia quàm particularia cùm ab eius celſitudinis celsitudinis maioribus, tum ab ipſomet ipsomet conceſſa concessa , vel à priuatis privatis Dominis impe - trata , firmabuntur, modò de iis docu - mento authentico fidem faciant. [Art. 13] Valli - bus iſtis istis præficientur praeficientur æqui aequi Magiſtratus Magistratus , qui recta & vtilia utilia , & ſanctis sanctis legibus con - uenientia con - venientia præſcribant praescribant , quíq. quíque ex ȩquo aequo & bono iudicēt iudicent , vt ut inde ſe se in eius celſitudi nis celsitudi - nis fidē fidem & cliētelā clientelam nō non ſecus secus ac reliquos ſubditos subditos recipi intelligant. [Art. 14] Tenebuntur autē autem hi valliū vallium incolæ incolae , vallicolarū vallicolarum omniū omnium , qui fugā fugam religionis cauſa causa ceperūt ceperunt , tā tam eo - rū eo - rum , qui ſeſe sese periurio aſtrinxerūt astrinxerunt ,  q[uam] aliorū aliorum cathalogū cathalogum cōficere conficere , vt ut in bonorum ſuo - rū suo - rum familiarúmque poſſeſſione possessione reſtitui restitui conſeruaríque conservaríque , necnon Principis Do - miníque ſui sui fauore favore ac beneficio frui poſ ſint pos - sint . [Art. 15] Et quanquam nemini ignotum ſit sit penes Principem eſſe esse , intra ditionis ſuæ suae terminos arces ad arbitrium extruere, cui etiam contradici à nemine queat: vt ut tamen omnem ab animo ſuo suo ſuſpi - cionē suspi - cionem Valdenſes Valdenses amoueāt amoveant , ſi si poſt post exactū exactum aliquot temporis ſpatiū spatium , ſuæ suae celſitudini celsitudini libitum fuerit Villarii propugnaculum ædificare aedificare , notū notum ſit sit omnibus eius loci ha - bitatores ad ſuggerēdos suggerendos ſumptus sumptus mini - mè cōpellendos compellendos : niſi nisi fortè ipſis ipsis vltro ultro ac ſpōtè spontè ſuo suo principi operā operam præbere praebere viſum visum fuerit. Huic aūt autem ꝓpugnaculo p[ro]pugnaculo exædifica - to exaedifica - to , præerit praeerit præfectus praefectus , cuius partes erunt Principis celſitudini celsitudini fideliter inſeruire inservire , ita tamen, vt ut incolarū incolarum vel bonis vel con ſciētiis con - scientiis , nihil nec detrimēti detrimenti , nec moleſtiȩ molestiae inferat. [Art. 16] At priuſquā priusquam Miniſtros Ministros (qui Prin - cipis celſitudini celsitudini reiiciendi videbuntur) illi dimittant, alios in eorū eorum loco accerſe re accerse - re illis liberū liberum erit, modò ne Magiſtrum Magistrum Martinū Martinum Pragelenſem Pragelensem ſibi sibi deligāt deligant dimiſ ſis dimis - sis verò vſquā usquam in his vallibus Eccleſiarū Ecclesiarum curā curam gerere licebit. [Art. 17] Vbicunq. Ubicunq[ue] locorum his in vallibus condonari & cœtus coetus agi - tare aliáque huius religionis munia obi - re licebit: illic itidem Miſſæ Missae , & alij alii vſita - to usita - to Romanis more ritus ac ceremoniæ ceremoniae celebrabuntur: ſed sed ea lege, vt ut ipſi ipsi neque eò conuenire convenire , neque intereſſe interesse , aut cere - monias eiuſmodi eiusmodi celebrātes celebrantes fauore favore vel auxilio iuuare iuvare cogantur. Nec vlla ulla etiam ratione interturbabuntur ij ii , quib. quib[us] eò li - bitū li - bitum erit accedere. [Art. 18] Ex Principis indulto illis etiā etiam remittūtur remittuntur impēſȩ impensae omnes, quas in huius belli gratiā gratiam fecit. Octo itē item coro natorū coro - natorum millia à ſedecī sedecim millib. millib[us] , quȩ quae bello antehac confecto pacti erāt erant reliqua, ac - cepta eis feruntur: atque ob hāc hanc cauſam causam confectæ confectae literæ literae perfringentur, & in ni - hilū ni - hilum redigentꝰ redigent[ur] . [Art. 19] Actutū Actutum captiui captivi omnes, qui in militum poteſtate potestate reperiētur reperientur , ſoluto soluto tamē tamen ȩquo aequo paríq. paríq[ue] facultatib. facultatib[us] redēptionis redemptionis pretio ſalui salvi reſtituentur restituentur . Negotium i - ſtud i - stud omne Dominorum Ranconii & Trinitei ſententiæ sententiae & iudicio commit - tetur. Ad hæc haec immunes emittētur emittentur quot quot quot - quot illorum iudicio contra belli ius capti cenſebuntur censebuntur . , Dimiſſis Dimissis pariter ex vallicolis, qui ſuæ suae religionis non rei al - terius cauſa causa ad triremes ablegati fue - rint. [Art. 20] Denique his omnibus, Meaneis item, Roccapiateis, & Sanbartholomeis , cuiuſcunque cuiuscunque ſint sint loci & ordinis (modò ne ſint sint Miniſtri Ministri ) promiſcuè promiscuè ac familiari - ter habitandi verſandíque versandíque cum cæteris caeteris omnibus ſubditis subditis poteſtas potestas fiet. Singulas item, quæ quae principis ſubiacent subiacent imperio Prouincias Provincias adire, peragrare, in iíſque iísque commorari, ac merces emere, vendere, eáſque eásque vltro ultro citróque conuehere convehere lice - bit, ſed sed ea lege, vt ut nequis illorum ( vt ut an - tea dictum eſt est ) concionetur, cœtus coetus con - uocet con - vocet , aut de religione diſceptet disceptet : & qui vallium earundem vrbibus urbibus ac pagis ha - bitant , ac fines locóſque locósque antea deſigna - tos designa - tos incolunt, aliò nō non commigrent. Quæ Quae omnia, ſi si ab eis integrè ſeruentur serventur , haud vlla ulla ſe se moleſtia molestia vllóue ullóve detrimento affi - ci percipient, imò verò in principis fide ac clientela tutiſſimi tutissimi degent. [Art. 21] Accedit huc, quòd Dux prȩpedimēta praepedimenta omnia ad - uerſus ad - versus caſus casus & iniqua ſceleratorum sceleratorum ho - minum conſilia consilia ita eſt est diſſipaturus dissipaturus , vt ut in ſua sua quiſque quisque religione trāquillam tranquillam vitam acturus ſit sit . Quóque exactius hæc haec obſer - uentur obser - ventur omnia, Georgius Monaſterius Monasterius , Angruniorum Syndicus valliúmque le - gatus, Conſtātius Constantius Dialeſtinus Dialestinus , aliàs Rem - baldus , Villaricæ Villaricae actor vniuerſitatis universitatis , Pir - roneus Arduinus , Bobiacorum, Michael Raymondetus , Tailleretinorum & Ru - ati Bonitenſis Bonitensis ex Turrenſi Turrensi confinio, no - mine miſſi missi , Ioannes Malanotteus à pri - uatis pri - vatis quibuſdam quibusdam Sanioanninis, Petrus Paſchalis Paschalis , à populo vallis Martineæ Martineae , ac Thomas Romanus Sangermanus , ab e - iuſdem e - iusdem loci totiúſque totiúsque vallis Peruſinȩ Perusinae v - niuerſitate u - niversitate delegati, ſuo suo & communita - tum nomine ſuperioribus superioribus capitibus cō - prehenſa com - prehensa piè inuiolatéque inviolatéque ſeruatum servatum iri, vltrò ultrò citróque fidem obſtringant obstringant : eá - que ſi si à nonnullis (quod omen Deus a - uertat a - vertat ) infracta violatáque fuerint, ſe se ad eam pœnam poenam , quæ quae Duci placuerit, ſube - undam sube - undam paratos. Spondent præterea praeterea ſe se , vt ut omnia hæc haec earundē earundem vallium quilibet Paterfamiliâs confirmet obſeruétque observétque operam daturos. Pollicetur quoque ge - neroſus ge - nerosus Dominus, Dominus Raconius , Illuſtriſſimum Illustrissimum Principem generatim ac particulariter, tam intercedente Sere - niſſima Sere - nissima Domina Principe , quàm ſpeciali speciali gratia, hæc haec omnia firma, ratáque habi - turum. Vtque Utque maior ei rei fides habere - tur, hæc haec eadem ſua sua manu confirmauit confirmavit Raconius: quibus ſimiliter similiter cunctarum vallium nomine ſubſcripſerūt subscripserunt Miniſtri Ministri , próque ſuis suis vniuerſitatibus universitatibus alii, qui lite - teras Korrigiert aus: liteliteras. exarare nouerāt noverant . Datum Cauor - tij Cavor - tii , Iunij Iunii quinto, anno à Chriſto Christo in cru - cem acto ſupra supra milleſimum millesimum quingente - ſimo quingente - simo ſexageſimo sexagesimo primo.

PHILIPPVS Philippus A a SABAVDIA Sabaudia . Franciſcus Franciscus Valla, Villaricus Miniſter Minister . Claudius Bergius, Tailleretinus Miniſter Minister . Georgius Monaſterius Monasterius . Michael Raimondetus.